H-3 Vizesi mi, J-1 Trainee mi? Şirketiniz İçin Hangi Program Uygun?

H-3 vizesi ve J-1 trainee programı, yabancı uyruklu bir kişiyi yapılandırılmış bir eğitim için bir ABD şirketine getirir; ancak farklı şekilde kurgulanmıştır. H-3, işverenin Form I-129 ile USCIS’e sunduğu, en fazla iki yıl için onaylanan ve işverenin eğitim planının her unsurundan sorumlu olduğu bir dilekçedir. J-1 trainee ise Dışişleri Bakanlığı’nın (State Department) yetkilendirdiği bir sponsor tarafından yürütülen, 18 ayla sınırlı ve sponsorun ev sahibi şirketi denetleyip Form DS-2019’u düzenlediği bir programdır. Tescilli bir süreçte bir veya iki kişiyi eğiten bir şirket için genellikle H-3 uygundur. Öngörülebilir, daha az yük getiren bir süreç isteyen ve daha kısa süreyle yetinebilen bir şirket için ise genellikle J-1 uygundur. Olgular ortaya konduğunda seçim nadiren zor olur.

Kim karar verir ve kim sorumludur

H-3’te ispat yükü dilekçe sahibindedir. Eğitimin stajyerin (trainee) kendi ülkesinde mevcut olmadığını, stajyerin olağan bir pozisyonu doldurmayacağını, üretken işin arızi olduğunu ve eğitimin yurt dışında bir kariyeri desteklediğini kanıtlaması gerekir. Plan, ek delil talebinde (Request for Evidence, RFE) bulunabilen veya ret kararı verebilen bir USCIS görevlisi tarafından incelenir. H-3 stajyer vizesi sayfamız bu dört noktayı taşıyan kanıtları açıklar.

J-1 trainee kategorisinde ise yetkilendirilmiş bir sponsor, ev sahibi şirketi ve katılımcıyı kabul edip etmeyeceğine karar verir. Sponsor, Form DS-7002 eğitim planını inceler, ev sahibinin kapasitesini (küçük ev sahipleri için saha ziyareti dâhil) teyit eder ve süreç boyunca katılımcıdan sorumlu olmaya devam eder. Ev sahibi şirket planı imzalar ve plana uymak zorundadır, ancak USCIS’e herhangi bir başvuru yapmaz ve RFE söz konusu değildir. Stajyer, DS-2019 ile bir konsoloslukta vizeye başvurur. Sponsorlar intern programları da yürütür; uygunluk farkları J-1 intern ve trainee yazımızda ele alınmıştır.

Stajyerin uygunluğu

H-3’ün resmî bir eğitim veya deneyim eşiği yoktur. Bunun yerine yönetmelik, alanda zaten önemli eğitim ve uzmanlığa sahip stajyerleri hariç tutar; dolayısıyla ideal aday genel alanda nitelikli, ancak belirli beceride yeni olan kişidir. J-1 trainee ise bir yükseköğretim diploması artı ABD dışında edinilmiş bir yıllık ilgili deneyim ya da beş yıllık ilgili deneyim gerektirir. Deneyimi olmayan yeni bir mezun J-1 trainee olamaz (ancak J-1 intern olarak uygun olabilir), fakat plan sağlamsa H-3 stajyeri olabilir.

H-3 ve J-1 trainee süresi ve sonunda olanlar

H-3, bir stajyer için en fazla iki yıla izin verir (özel eğitim değişim ziyaretçisi türü için 18 ay). H-3 statüsünde iki yıl geçirdikten sonra stajyerin, H veya L statüsüyle yeniden kabul edilmeden ya da bu statüye geçmeden önce altı ay Amerika Birleşik Devletleri dışında ikamet etmesi gerekir. J-1 trainee en fazla 18 aya izin verir (otelcilik ve turizmde, program departmanlar arası rotasyon içermedikçe 12 ay), ardından 30 günlük bir ek süre (grace period) gelir. Eski bir J-1 trainee, sınırlı istisnalar dışında başka bir trainee programından önce iki yılı yurt dışında geçirmelidir.

Programdan çıkıştaki daha büyük fark 212(e) maddesidir. Alanı kendi ülkesi için Beceri Listesi’nde (Skills List) yer alan veya programı devlet finansmanı içeren bir J-1 trainee, iki yıllık ülkeye dönüş şartına (two-year home residency requirement) tabidir ve bu şart yerine getirilmeden veya muafiyet alınmadan H-1B’ye geçemez ya da green card alamaz. H-3’te böyle bir şart yoktur. Kişiye daha sonra H-1B sponsorluğu yapmak isteyebilecek şirketler için bu, soruyu belirleyebilir; J-1 iki yıl kuralının uygulanıp uygulanmadığına ilişkin yazımıza bakın. Her iki kategori de çifte niyete (dual intent) izin vermez ve hiçbiri doğrudan daimi oturma iznine götürmez. H-3 eğitimi sona erdikten sonra neler olduğunu anlatan yazımız, o taraftaki gerçekçi sonraki adımları ele alır.

Üretken iş ve ücret

Her iki kategori de üretken istihdamı sınırlar. H-3 buna yalnızca eğitim için arızi ve gerekli olduğunda izin verir; stajyerin olağan iş çıktısı ürettiğini gösteren bir plan reddedilir. J-1 trainee programı büro işlerini yüzde 20 ile sınırlar ve vasıfsız işçiliği ve ABD’li çalışanların yerini alan her türlü pozisyonu yasaklar; ancak DS-7002’deki aşamalar bunları tanımladığı sürece stajyerin eğitim planı kapsamında gerçek işler yapmasına daha açıktır.

Her ikisinde de ücret ödenmesine izin verilir. H-3 dilekçelerinde ücretin kaynağı ve tutarı belirtilmelidir. J-1 ev sahipleri genellikle bir eğitim ödeneği (stipend) veya maaş öder ve katılımcının Dışişleri Bakanlığı’nın asgari şartlarını karşılayan bir sağlık sigortası olduğunu teyit etmek zorundadır. Hiçbir kategori geçerli ücret (prevailing wage) veya işgücü koşulları başvurusu (labor condition application) gerektirmez; bu da her ikisini H-1B’den ayırır.

Maliyet, zamanlama ve kontrol

H-3, Form I-129 için USCIS başvuru ücretini ve mevcut olduğu durumlarda hızlandırılmış işlemi (premium processing) içerir; hızlandırılmış işlemin şu anda H-3 dilekçelerini kapsayıp kapsamadığını kontrol edin. Hazırlık maliyeti başlangıçta, eğitim planında yoğunlaşır. Zamanlama, hizmet merkezine göre değişen ve USCIS internet sitesinde yayımlanan USCIS işlem sürelerine bağlıdır. J-1 ise sponsor program ücretlerini, SEVIS ücretini ve vize başvuru ücretini içerir; takvim sponsorun incelemesi ile konsolosluk randevusuna göre belirlenir ve bu çoğu zaman bir USCIS kararından daha hızlıdır.

Kontrol ise ters yönde işler. H-3 işvereni, yönetmelik çerçevesinde programı serbestçe tasarlayabilir ve bir sponsora hesap vermez. J-1 ev sahibi ise sponsor denetimini, dönemsel kontrolleri ve ev sahibinin plandan sapması hâlinde sponsorun programı geri çekme ihtimalini kabul eder.

Kısa bir karar rehberi

• Eğitim tescilliyse, stajyer J-1 deneyim eşiğini karşılamıyorsa, şirket iki yıl istiyorsa ya da ileride bir H-1B veya green card söz konusu olabilir ve Beceri Listesi bir endişe kaynağıysa H-3’ü seçin.
• Şirket uyum yükünü bir sponsorun üstlenmesini istiyorsa, 18 ay yeterliyse, stajyer diploma artı deneyim testini karşılıyorsa ve alan stajyerin ülkesi için Beceri Listesi’nde yer almıyorsa J-1 trainee’yi seçin.
• Asıl hedef eğitim değil de bir çalışma pozisyonuysa, bunun yerine H-1B’yi veya L-1 şirket içi transferini değerlendirin; plan kılık değiştirmiş bir iş olduğunda her iki eğitim programı da reddedilir.

Şirketiniz bir H-3 dilekçesi ile bir J-1 trainee yerleştirmesi arasında karar veriyorsa ve seçimin genel izlenimlere değil stajyerin durumuna ve şirketin planlarına göre yapılmasını istiyorsa, Capitol Law Partners ile yapacağınız tek bir görüşme meseleyi netleştirebilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Çağatay Ersoy. Kurucular, yatırımcılar ve büyüyen şirketler için pratik strateji.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? H-3 stajyer vizesi sayfamıza göz atın veya randevu alın.