O-1A vizesinin geçerlilik süresi, dilekçede tanımlanan etkinliğin veya faaliyetin tamamlanması için gereken süredir; bu süre en fazla üç yıldır ve aynı iş devam ettiği sürece en fazla birer yıllık dönemlerle uzatılabilir. Kanunda öngörülmüş bir azami kalış süresi yoktur. Bu durum O-1A’yı en uzun soluklu geçici çalışma kategorilerinden biri yapar; ancak süre belirli bir dilekçeye, belirli bir dilekçe sahibine (petitioner) ve belirli bir faaliyete bağlıdır, bu yüzden işinizdeki her değişiklik yeni bir başvuru gerektirir. Bu yazıda geçerlilik kurallarını, ek süreleri (grace period) ve uzatmanın artık doğru başvuru türü olmadığı noktayı açıklıyoruz.

O-1A vizesi geçerlilik süresi: üç yıl kuralı

8 CFR 214.2(o)(6) uyarınca USCIS, ilk O-1 dilekçesini etkinliğin veya faaliyetin tamamlanması için gerekli süre boyunca ve üç yılı aşmamak üzere onaylar. Memur üç yılı otomatik olarak vermez. İş sözleşmesi 18 ay sürüyorsa, 18 aylık bir onay bekleyin. Dilekçede bitiş tarihi belirtilmiş bir araştırma projesi tanımlanıyorsa, onay da bu tarihi takip eder. Yönetmelik “etkinlik” (event) kavramını geniş yorumlar: bilimsel bir proje, ticari bir proje, bir konferans dizisi, bir sezon, bir turne veya birbiriyle bağlantılı bir grup faaliyet bu kapsama girebilir. Dolayısıyla üç yılın tamamını isteyen dilekçe sahibi, gerçekten bu süreye yayılan bir işi tanımlamalıdır. Dilekçenin temel kategori için neleri göstermesi gerektiğini O-1A vizesi sayfamızda açıklıyoruz; geçerlilik süresi ise istihdam koşullarına göre verilen ayrı bir karardır.

İki belge farklı tarihler taşır. I-797 onay bildirimi ve I-94 kaydı, ne kadar süre kalabileceğinizi belirler. Pasaportunuzdaki vize etiketi ise onu ülkeye giriş için ne kadar süre kullanabileceğinizi belirler ve süresi, uyruğunuza ilişkin Mütekabiliyet Tablosu’na (Reciprocity Schedule) göre değişir. Süresi dolmuş bir vize etiketi, geçerli bir I-94 ile birlikte ABD’de kaldığınız sürece hukuka uygundur; ancak yurt dışı seyahatten dönmek için yeni bir vize etiketine ihtiyacınız olur.

Uzatmalar: aynı iş için birer yıl

8 CFR 214.2(o)(12) uyarınca dilekçe sahibi, aynı etkinliğin veya faaliyetin sürdürülmesi ya da tamamlanması için kalış sürenizin uzatılması talebiyle Form I-129 sunar ve USCIS her talep için en fazla bir yıl verebilir. Başvuruya, uzatmanın neden gerekli olduğunu açıklayan bir beyan eklenmelidir. Başvuruyu mevcut süre dolmadan yapın; göçmen olmayan statülerdeki uzatmalara ilişkin genel kural uyarınca, aynı dilekçe sahibi tarafından zamanında yapılan bir uzatma başvurusu, başvuru beklemedeyken 240 güne kadar çalışmaya devam etmenize imkân tanır. Uzatma sayısında bir sınır yoktur, dolayısıyla bir O-1A yıllarca sürebilir; ancak her yıllık başvuru dilekçe sahibine zaman, güncel USCIS başvuru ücreti ve dosyanın yeniden incelenmesi riski olarak yansır.

İş esaslı biçimde değiştiğinde (yeni bir rol, yeni bir proje, yeni bir sözleşme) çoğu zaman uzatma yerine yeni bir dilekçe daha iyi bir tercihtir. Yeni bir etkinlik veya faaliyet için sunulan yeni bir dilekçe, yeniden en fazla üç yıllığına onaylanabilir. Bir yıllık döngüden çıkmak isteyen dilekçe sahipleri, genellikle işin bir sonraki aşamasını ayrı bir faaliyet olarak kurgular ve güncel kanıtlarla yeni bir dosya olarak sunar.

On günlük ve 60 günlük ek süreler

Geçerlilik süresi başlamadan en fazla on gün önce ülkeye kabul edilebilir ve süre bittikten sonra en fazla on gün daha kalabilirsiniz. Bu on günlük dönemlerde çalışamazsınız. Bundan ayrı olarak, istihdamınız dilekçenin süresi dolmadan sona ererse, 8 CFR 214.1(l)(2) O-1 çalışanlarına, her onaylı geçerlilik dönemi için bir kez olmak üzere, art arda en fazla 60 günlük ya da daha önce gelirse I-94’ün sona erdiği tarihe kadar bir ek süre tanır. Bu 60 gün boyunca statünüzü korursunuz; yeni bir işverenin O-1 dilekçesi sunmasını sağlayabilir, başka bir kategoriye statü değişikliği (change of status) başvurusu yapabilir veya ülkeden ayrılabilirsiniz. Yeni işverenin dilekçesi onaylanana kadar o işveren için çalışamazsınız. İşvereniniz ilişkiyi sona erdirirse, dilekçe sahibinin USCIS’i bilgilendirmesi beklenir ve onay iptal edilebilir; toparlanırken sizi koruyan şey bu ek süredir.

İşveren değiştirme, işveren ekleme ve değişiklik dilekçeleri

O-1A’da taşınabilirlik (portability) yoktur. Başka bir şirketten iş teklifi kabul ederseniz, o şirketin kendi I-129’unu sunması ve kalış sürenizin uzatılmasını talep etmesi gerekir; işe ancak onaydan sonra başlayabilirsiniz. O-1A ve H-1B: hangi çalışma vizesi profilinize uygun? yazımız, bu durumu çalışanın başvuru yapılır yapılmaz yeni işe geçmesine imkân tanıyan H-1B taşınabilirliğiyle karşılaştırıyor. Aynı anda birden fazla işveren için çalışacaksanız, her birinin ayrı dilekçe sunması gerekir ya da ABD’deki bir acente (agent), hepsini kapsayan bir programla (itinerary) tek bir dilekçe sunabilir. Aynı dilekçe sahibiyle istihdam koşullarında meydana gelen esaslı değişiklikler, değişiklik dilekçesi (amended petition) gerektirir. Aynı görevlerle yeni bir unvan genellikle esaslı sayılmaz; araştırmadan yönetim rolüne geçiş ya da kendisine sponsor olan şirketi yeniden yapılandıran bir kurucunun durumu ise genellikle esaslı sayılır. Kurucu dosyalarında dilekçe sahibinin yapısı bu nedenle büyük önem taşır.

O-1A sonrasını planlamak

O-1A’nın azami süresi olmadığından bazı kişiler bu vizeyle on yıl kalır. Bu nadiren en iyi plandır. Sürekli tanınırlığı (sustained acclaim) ortaya koyan kanıtlar aynı zamanda bir EB-1A green card başvurusunu da destekler ve 8 CFR 214.2(o)(13), bekleyen bir göçmen dilekçesinin veya onaylanmış bir işgücü sertifikasının (labor certification) O-1 uzatmasının ya da ülkeye kabulün reddi için gerekçe olamayacağını belirtir. O-1 vizesinden green card’a nasıl geçilir? yazımız bu yolları ortaya koyuyor. Onay geldiği gün bitiş tarihini takviminize işleyin, uzatma veya yeni dilekçe hazırlığına birkaç ay önceden başlayın ve bir sonraki başvurunun bir yıllık uzatma mı, üç yıllık yeni bir dilekçe mi yoksa bir I-140 mı olacağına erkenden karar verin.

O-1A’nızın bitiş tarihi yaklaşıyorsa, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşmede bir sonraki doğru başvurunun uzatma mı, yeni bir dilekçe mi yoksa göçmen dilekçesi mi olduğunu belirleyebiliriz. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Çağatay Ersoy. Kurucular, yatırımcılar ve büyüyen şirketler için pratik strateji.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? O-1A vizesi sayfamıza göz atın veya randevu alın.