İhlal Halinde Cease and Desist İhtarnamesi Ne Zaman Gönderilmeli?

Bir cease and desist ihtarnamesini (cease and desist letter); hakkın sahibi olduğunuzu doğruladığınızda, ihlali belgelediğinizde, ne istediğinize karar verdiğinizde ve karşı tarafın size karşı ilk davayı açmasına hazır olduğunuzda gönderin. Bu dört unsurdan biri eksikse mektup erkendir. İhlal uyuşmazlıklarının çoğu dava açılmadan mektup aşamasında çözülür; mektubun fikri mülkiyet haklarının korunmasında en çok iş gören araç olmasının nedeni budur. Ancak tescilsiz bir telif hakkına dayanarak ya da daha güçlü mali imkânlara ve hazırda bekleyen bir tespit davası avukatına sahip bir alıcıya gönderilen mektup, kazandırdığından çok daha fazlasına mal olabilir. CLP’nin fikri mülkiyet hakkı koruma ve uyuşmazlık çözümü ekibi, talep mektuplarını ancak aşağıdaki kontroller yapıldıktan sonra gönderir.

Hakkın sahibi olduğunuzu ve hakkı ileri sürebileceğinizi doğrulayın

Yazmadan önce hak zincirini (chain of title) doğrulayın. Bir markada tescil, mektubu gönderen kuruluş adına olmalı, yürürlükte bulunmalı ve alıcının sattıklarına yakın mal veya hizmetleri kapsamalıdır. Tescil olmadan tescilsiz (common law) marka haklarına dayanıyorsanız, kullanım önceliğini ve itibarınızın coğrafi kapsamını ispatlamaya hazır olun. Telif hakkında eserin tescilli olup olmadığını kontrol edin. Bir ABD eseri, tescil belgesi düzenlenene kadar bir davanın dayanağı olamaz; kanuni tazminat ve avukatlık ücreti ise yalnızca tescil ihlalden önce yapılmışsa veya ilk yayından itibaren üç ay içinde gerçekleşmişse talep edilebilir. Tescilsiz bir esere dayanarak dava tehdidinde bulunan bir mektup, hemen yerine getiremeyeceğiniz bir tehdittir ve deneyimli alıcılar bunu bilir. Zamanlama kurallarını telif hakkı otomatik doğsa da tescilin neden önemli olduğunu anlattığımız yazıda açıklıyoruz. Eser tescilsizse önce başvuru yapın ve dava ihtimali yüksekse özel işlem (special handling) seçeneğini değerlendirin.

Yükleniciler tarafından yaratılan eserlerde imzalı bir devir sözleşmesinin bulunduğunu teyit edin. Uyuşmazlığın ortasında logoyu tasarlayan serbest çalışanın hâlâ logonun sahibi olduğunu öğrenmek kötü bir andır.

Alıcı ortalığı toplamadan delilleri toplayın

İhlali bugünkü haliyle kayıt altına alın: web sitelerinin ve ilanların tarihli ekran görüntüleri, sayfaların arşivlenmiş kopyaları, makbuzlarıyla birlikte test alımları ve teslim edilen ürünün fotoğrafları, sosyal medya paylaşımları, uygulama mağazası listelemeleri ve alan adı kayıt bilgileri. Alıcı bir işletmeyse doğru tüzel kişiyi ve kayıtlı temsilciyi (registered agent) belirlemek için şirket kaydını çıkarın. Mektuplar çoğu zaman alıcının iddia konusu materyali değiştirmesine yol açar ve alıcının ne yaptığını gösteren şey mektup öncesindeki kayıtlardır.

Kendi kullanımınızı da belgeleyin: ilk kullanım tarihleri, satış hacimleri, reklam harcamaları ve yanlış yönlendirilmiş müşteri e-postaları veya yorumlar gibi fiili karışıklığa dair her türlü delil. Bu hem mektubu hem de sonraki her türlü tazminat talebini destekler.

Ne istediğinize karar verin

Net bir hedefi olmayan mektup belirsiz bir cevap doğurur. Olağan hedefler şunlardır: kullanımı tamamen durdurmak; aşamalı bir geçiş süresi içinde durdurmak; çatışmayı ortadan kaldırmak için isim değiştirmek veya değişiklik yapmak; belirli içerikleri kaldırmak; kârların hesabını verip ödemek; ileriye dönük bir lisans imzalamak veya bir alan adını devretmek. İş sorununu çözen sonucu seçin ve talebi buna göre belirleyin. Her şeyi talep etmek, alıcıyı her şeyi reddetmeye davet eder.

Göndermenin risklerini tartın

Mektup gönderilmeden önce üç risk hakkında karar verilmelidir.

Tespit davası riski. Makul bir dava endişesi yaratan bir mektup, alıcıya kendi mahkemesinde, bir hâkimden ihlal etmediğinin tespit edilmesini isteyen bir tespit davası (declaratory judgment action) açma ehliyeti verir. Bu durumda onların takviminde, onların seçtiği yerde dava yürütürsünüz. Daha yumuşak bir dil riski azaltır ama ortadan kaldırmaz; bazen doğru cevap, kendi davanızı önce açıp mektubu dava dilekçesiyle birlikte göndermektir. Marka sahipleri ek bir riskle, kendi tescillerine yönelik bir karşı saldırıyla karşı karşıyadır; bunu önce marka ihtarnamesi gönderilip gönderilmemesi gerektiğini ele aldığımız yazıda anlatıyoruz.

İtibar riski. Bireylere, küçük işletmelere, hayranlara veya eleştirmenlere gönderilen mektuplar çoğu zaman kamuoyuyla paylaşılır ve sert bir mektup uyuşmazlığa ihlalin kendisinin hiç çekmediği kadar dikkat çekebilir. Üslubu alıcıya göre ayarlayın: bir sahte ürün satıcısı ile logonuzu bir hayran sayfasında kullanan bir hobi meraklısı farklı mektupları hak eder.

İkrar riski. Mektupta haklarınızın kapsamı, kullanım tarihleriniz veya pazara bakışınız hakkında yaptığınız beyanlar delil keşfi (discovery) kapsamında karşı tarafa açılabilir ve sizi bağlar. Yalnızca ispatlayabileceğiniz şeyleri söyleyin.

Cease and desist ihtarnamesi neleri içermeli

Talep mektubu bir makale değil, kısa bir hukuki belgedir:

• Gönderenin ve haklarının, tescil numaraları ve tarihleriyle birlikte tanıtılması.
• Alıcının eyleminin, delilleri eklenerek veya atıf yapılarak kesin bir şekilde tarif edilmesi.
• Talebin hukuki dayanağının kısaca belirtilmesi.
• Somut talepler ve yazılı teyit için bir süre.
• Delillerin korunması talebi.
• Tüm hakların ve hukuki çarelerin saklı tutulması.

Mektup doğru tüzel kişiye hitaben yazılmalı ve teslimi ispatlayacak şekilde gönderilmelidir. Abartılı tazminat iddialarından, kişisel saldırılardan ve bazı yargı bölgelerinde bir hukuk davasında avantaj elde etmek amacıyla kullanıldığında hukuka aykırı sayılan cezai kovuşturma tehditlerinden kaçınmalıdır.

Daha iyi işleyebilecek alternatifler

Mektup her zaman ilk hamle değildir. Telif hakkıyla korunan içeriğin çevrimiçi ihlalinde platforma gönderilecek bir DMCA bildirimi daha hızlıdır ve ihlal edenin işbirliğini gerektirmez; DMCA kaldırma bildiriminin nasıl işlediğini anlattığımız yazı süreci ve sınırlarını açıklıyor. Pazar yerleri kendi marka ve sahte ürün şikâyet programlarını yürütür. Alan adı uyuşmazlıkları için UDRP prosedürü vardır. Çakışan bir marka başvurusu için Marka Yargılama ve Temyiz Kurulu (Trademark Trial and Appeal Board, TTAB) önünde bir itiraz doğru araç olabilir; bunu TTAB itirazları ve marka hakkının korunması sayfamızda açıklıyoruz. Bir ilişkiniz olan ya da ilişki kurmak istediğiniz bir alıcı için ise herhangi bir mektuptan önce şirket yöneticisinin yapacağı bir telefon görüşmesi, meseleyi avukatlara gerek kalmadan çözebilir.

Mektuptan sonra ne olur

Alıcıların çoğu dört şekilde cevap verir: uyar, müzakere eder, reddederek cevap verir ya da sessiz kalır. Her birinin planlanmış bir sonraki adımı vardır. Uyum, ibra içeren yazılı bir sözleşmeyle teyit edilmelidir. Müzakere bir birlikte var olma sözleşmesine (coexistence agreement), bir lisansa veya aşamalı bir geçişe varır. Gerekçeli bir ret değerlendirilmeyi hak eder, çünkü alıcı haklı olabilir. İkinci bir mektuptan sonraki sessizlik, dava açıp açmama kararı vermek anlamına gelir. Cease and desist ihtarnamesi aldığınızda ne yapmanız gerektiğini anlattığımız yazı, alıcının avukatının mektubunuzu nasıl analiz edeceğini gösteriyor; bu da mektubu yazarken faydalı bir bakış açısı sunar.

Markanızı, içeriğinizi veya teknolojinizi kullanan birini tespit ettiyseniz, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşmede herhangi bir mektup gönderilmeden önce haklarınızı teyit edebilir ve hak koruma planını belirleyebiliriz. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Çağatay Ersoy. Kurucular, yatırımcılar ve büyüyen şirketler için pratik strateji.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Fikri mülkiyet hakkı koruma ve talep mektupları sayfamıza göz atın veya randevu alın.