Yasa Dışı Bulunma ve Statü Dışı Kalma Arasındaki Fark Nedir?

İzinsiz olarak kampüs dışında bir işe giren F-1 öğrencisi, işe başladığı gün statü dışı kalır; ancak bu iş ona tek bir gün bile yasa dışı bulunma süresi eklemez. I-94 tarihinden sonra üç hafta daha kalan bir ziyaretçi ise ilk sabahtan itibaren yasa dışı bulunma süresi biriktirir. Bunlar sonuçları farklı olan iki ayrı hesaptır ve insanlar bunları tek bir hesapmış gibi ele aldığında göçmenlik kararları yanlış gider. Bu yazıda yasa dışı bulunma (unlawful presence) ile statü dışı kalma (out of status) arasındaki farkı, her sayacın ne zaman başladığını, 180 gün ve bir yıl yasaklarını ve bazı kişileri güvende tutan istisnaları açıklıyoruz.

Statü dışı kalma: kabul şartlarınızı ihlal etmek

Göçmen olmayan statüsündeki her kabul belirli şartlarla gelir: bir kabul sınıfı, bir bitiş tarihi veya statü süresince kalış ve çalışma ile öğrenim üzerindeki sınırlar. Bu şartları ihlal ettiğinizde statü dışı kalırsınız. I-94 tarihinden sonra kalmak, izinsiz çalışmak, tam zamanlı öğrenim yükünün altına düşmek, B-2 ziyaretçisi olarak derslere kaydolmak ya da bir H-1B çalışanının işi sona erip ek süre geçtikten sonra ülkede kalması, bunların hepsi statü ihlalidir. Sonuç bir yasak değil, başvuru hakkıyla ilgilidir: genellikle süre uzatımı veya statü değişikliği yapamazsınız, yakın akraba (immediate relative) olarak başvuru gibi bir istisna uygulanmadıkça statü düzeltmesi (adjustment of status) yapamazsınız ve sınır dışı edilebilir hale gelirsiniz. Bir statü ihlali bazı durumlarda giderilebilir de; örneğin F-1 statüsünün yeniden tesisi (reinstatement) veya nunc pro tunc talebi yoluyla. Bu, vatandaşlık, statü ve seyahat sayfamızdaki hizmetlerden biridir.

Yasa dışı bulunma: ülkeden ayrıldığınızda etkisini gösteren bir sayaç

Yasa dışı bulunma, INA 212(a)(9)(B)‘de tanımlanmış bir kavramdır. İzin verilen kalış süresinin bitiminden sonra veya ülkeye kabul edilmeden ya da şartlı giriş izni (parole) verilmeden ABD’de geçirilen günleri sayar. Cezası, geri dönüşe getirilen bir yasaktır: 180 günden fazla kesintisiz süre biriktirip ülkeden ayrılırsanız üç yıl boyunca ülkeye kabul edilemezsiniz (inadmissible); bir yıl veya daha fazla süre biriktirip ayrılırsanız yasak on yıldır. Yasaklar yalnızca ülkeden ayrılmakla tetiklenir; yasa dışı bulunma biriktirmiş ve ülke içinden green card’a giden bir yolu olan birine genellikle seyahat etmemesinin söylenmesinin nedeni budur. INA 212(a)(9)(C) kapsamındaki ayrı bir kalıcı yasak ise toplamda bir yıldan fazla yasa dışı bulunma biriktirip ülkeden ayrılan ve ardından denetimden geçmeden ülkeye giren veya girmeye teşebbüs eden herkese uygulanır.

İki hesap, başlangıç tarihi bakımından ayrışır. Yasa dışı bulunma, belirli bir tarih taşıyan I-94’ün süresi dolduktan sonraki gün başlar. I-94 hâlâ geçerliyken gerçekleşen izinsiz çalışma gibi bir statü ihlali bu sayacı başlatmaz.

Yasa dışı bulunma süresinin işlemediği durumlar

Bazı gruplar, statü dışı olsalar bile bu hesaptan korunur:

• Statü süresince (duration of status) kabul edilen öğrenciler ve değişim ziyaretçileri; bu yazının yazıldığı tarih itibarıyla bu kişiler, ihlalin gerçekleştiği günden değil, ancak USCIS’in bir ihlal tespit ederek bir başvuruyu reddettiği veya bir göçmenlik hakiminin sınır dışı etme kararı verdiği günden itibaren yasa dışı bulunma biriktirir.
• Süresinde dosyalanmış ve dayanaksız olmayan bir süre uzatımı veya statü değişikliği başvurusu bekleyen herkes; USCIS karar verene kadar geçen günler, I-94 tarihi geçse bile sayılmaz.
• İzinsiz çalışmamak şartıyla, bekleyen bir iltica başvurusu olanlar.
• Günleri 18. yaş günlerine kadar sayılmayan 18 yaşından küçük çocuklar.
• Bazı VAWA kapsamında kendi adına başvuranlar, Geçici Koruma Statüsü (TPS) sahipleri ve kanun veya idari politika kapsamındaki diğer kişiler.

Bu koruma dardır. Bekleyen bir uzatma başvurusu, beklediği süre boyunca sizi yasa dışı bulunmaya karşı korur, ancak bir statü ihlalini ortadan kaldırmaz ve ihlal kayıtlarda ortaya çıkarsa USCIS başvuruyu reddeder. Sayacı başlatan tarihi nasıl bulacağınızı I-94 süresi ile vize süresi hakkındaki yazımızda açıklıyoruz.

Ret kararından sonra: iki hesabın buluştuğu nokta

Bir başvuru reddedildiğinde iki hesap birleşir. Süresinde dosyalanmış bir Form I-539 beklerken I-94’ünüzün süresi dolduysa ve USCIS başvuruyu reddederse, ret tarihinde statü dışı kalırsınız ve yasa dışı bulunma aynı gün başlar. Ret öncesindeki günler sayılmaz. O andan itibaren, ülkeden ayrılmanızın üç yıllık yasağı tetiklemesinden önce 180 günden daha az bir süreniz kalır. Statü değişikliği başvurunuz reddedilirse ne olacağı hakkındaki yazımız seçenekleri adım adım ele alır; statü değişikliği ve süre uzatımı sayfamız ise reddi en baştan nasıl önleyeceğinizi açıklar.

Muafiyetler ve advance parole istisnası

Yasakları iki araç yumuşatır. Form I-601 ile muafiyet (waiver), ABD vatandaşı veya daimi oturum sahibi eş ya da ebeveyne aşırı mağduriyet (extreme hardship) doğacağını gösterebilen başvuru sahiplerine açıktır; Form I-601A ile yapılan geçici (provisional) muafiyet ise bazı başvuru sahiplerinin konsolosluk mülakatı için ülkeden ayrılmadan önce muafiyetin onaylanmasını sağlar. İkinci araç, advance parole (seyahat izni) belgesidir: Göçmenlik İtiraz Kurulu’nun (BIA) Matter of Arrabally and Yerrabelly kararı uyarınca, advance parole ile ülkeden ayrılan bir statü düzeltmesi başvuru sahibi, üç ve on yıllık yasakları tetikleyen türden bir ayrılış yapmış sayılmaz. Bu kuralın sınırlarını green card başvurusu bekleyenler için advance parole hakkındaki yazımızda açıklıyoruz. Bu karar, ülkeye kabul edilmemenin diğer gerekçelerine karşı hiçbir koruma sağlamaz; sabıka kaydı veya önceki bir sınır dışı etme kararı olan herkes, seyahatten önce geçmişinin tamamını sınır dışı etme savunması ekibimize inceletmelidir.

Yasa dışı bulunma ve statü dışı kalma hesaplarını temiz tutmak

I-94 tarihini takviminize yazın. Süre uzatımı ve statü değişikliği başvurularını bu tarihten önce ve eksiksiz olarak yapın, çünkü dayanaksız veya eksik bir başvuru sayacı durdurmaz. Bir başvuru beklerken statünüzün şartları dışında çalışmayın veya öğrenim görmeyin. Ret kararı I-94 tarihinden sonra gelirse, retten itibaren 180 gün sayın ve ülkede kalma ya da ayrılma kararını yasakları göz önünde tutarak verin. On yıllık yasak aralığındaki ve ABD vatandaşı bir eşi olan kişiler çoğu zaman bir muafiyet yoluyla uygulanabilir bir yola sahiptir; ancak bunun için plan hazır olana kadar kimsenin ülkeden ayrılmaması gerekir.

Durumunuzun hangi hesabı etkilediğinden emin değilseniz, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşmede günleri sayabilir ve bir ayrılış onları kalıcı hale getirmeden önce seçeneklerinizi ortaya koyabilirsiniz. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Statü ve seyahat hizmetleri sayfamıza göz atın veya randevu alın.