Ürün Geri Çağırması Ürünün Kusurlu Olduğunu Kanıtlar mı?

Ürün geri çağırma (product recall), ürünün size zarar verdiğinin kabulü değildir ve mahkeme de onu böyle değerlendirmez. Ancak önemsiz de değildir. Geri çağırma, üreticinin ve bir federal kurumun belirli bir ürün grubunda bir tehlike bulunduğu konusunda anlaştığını gösterir; bunun arkasındaki dosya da bir ürün davasında aksi halde bir yıl uğraşılarak elde edilmeye çalışılan şikâyetleri, test sonuçlarını ve şirket içi zaman çizelgesini içerir. Bir ürün geri çağırmasının ürünün kusurlu olduğunu kanıtlayıp kanıtlamadığı yanlış sorudur. Doğru sorular şunlardır: Geri çağırma neyi gösteriyor, mahkeme jürinin bu konuda neyi duymasına izin verecek ve bildirimi almanıza rağmen ürünü kullanmaya devam ettiyseniz bu ne anlama geliyor. CLP’nin ürün sorumluluğu alanındaki çalışmaları kapsamında geri çağırmalarla davaların azınlığında karşılaşıyoruz ve bunlar iki yönlü işleyebiliyor.

Ürün geri çağırması aslında nedir

Geri çağırmaların neredeyse tamamı gönüllüdür; yani üretici bunları bir mahkeme kararıyla değil, ilgili kurumla işbirliği içinde duyurur. Tüketici ürünlerinden Consumer Product Safety Commission (CPSC), araçlar ve ekipmanlardan National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), ilaçlar, tıbbi cihazlar ve gıdaların çoğundan ise Food and Drug Administration (FDA) sorumludur; FDA’nın geri çağırma sınıfları, kurumun riski ne kadar ciddi gördüğünü gösterir. Geri çağırma bildirimi ürünü, etkilenen partileri veya tarihleri, tehlikeyi, bildirilen olay sayısını ve sunulan çözümü belirtir: onarım, değişim veya para iadesi.

Kapsam önemlidir. Tek bir lot kodunu kapsayan geri çağırma, farklı bir lottan gelen ürün hakkında hiçbir şey söylemez. Yangın tehlikesi nedeniyle yapılan bir geri çağırma, bir kesik yarası hakkında hiçbir şey söylemez. Geri çağırmanın sizi kapsadığını varsaymadan önce ürününüzün seri numarasını, lot numarasını veya şasi numarasını (VIN) geri çağırmayla karşılaştırın ve kusurlu ürün kaynaklı yaralanmadan sonra saklamanız gerekenleri anlattığımız yazıda açıkladığımız gibi, her durumda ürünü saklayın.

Geri çağırma neden bir kabul değildir ve yine de neden işe yarar

Delil kuralları, bir yaralanmadan sonra yapılan güvenlik düzeltmesinin, ürünün kusurlu olduğunu veya üreticinin ihmalkâr davrandığını kanıtlamak için kullanılmasını genellikle yasaklar. Bunun amacı, sorunları düzelttikleri için şirketleri cezalandırmaktan kaçınmaktır. Üreticiler bu kurala dayanır ve geri çağırmaları ihtiyati önlem olarak tanımlar. Mahkemeler bu kuralı bir kurum tarafından emredilen veya kurumla müzakere edilen geri çağırmalara farklı şekilde uygular ve geri çağırma delillerini başka amaçlarla rutin olarak kabul eder: üreticinin tehlikeden haberdar olduğunu göstermek, bunu ne zaman öğrendiğini göstermek, bir düzeltmenin uygulanabilir olduğunu göstermek ya da ürünün güvenli olduğu iddiasını çürütmek.

Daha büyük değer delil keşfi (discovery) aşamasındadır. Bir geri çağırma dosyası, geri çağırmayı tetikleyen olay raporlarını, nedenle ilgili mühendislik analizini, şirketin sorunu ilk öğrendiği tarihleri ve bildirimin taslaklarını içerir. Bu kayıt çoğu zaman ileri süreceğiniz kusuru tanımlar ve şirketin harekete geçmeden yıllar önce durumu bildiğini gösterebilir; bu da ihmal talebini ve bazı yargı bölgelerinde cezai tazminatı (punitive damages) destekler. Dosya ayrıca üç kusur türünden hangisinin uyduğunu da gösterir; bu seçimi üç ürün kusuru türünü anlattığımız yazıda açıklıyoruz.

Geri çağırmadan önce, geri çağırma sırasında veya sonrasında yaralanma

Zamanlama, karşılaşacağınız savunmayı değiştirir.

Geri çağırma duyurulmadan önce yaralandıysanız, geri çağırma neredeyse tamamen lehinizedir. Tehlikeyi doğrular, etkilenen ürünlerin kapsamını belirler ve tehlikenin bilinemeyeceği yönündeki her argümanı zayıflatır.

Geri çağırmadan sonra yaralandıysanız ancak bildirimi hiç almadıysanız, soru üreticinin ürün sahiplerine ulaşma çabasının makul olup olmadığına dönüşür. Kayıt kartı olmadan satılan tüketici ürünlerine ilişkin geri çağırmalar genellikle alıcıların yalnızca küçük bir kısmına ulaşır; ürün sahibinin hiç ziyaret etmediği bir web sitesinde yayımlanan bildirim de zayıf bir savunmadır. Araç geri çağırmaları farklıdır, çünkü üreticilerin elinde tescil kayıtları vardır ve bayiler geri çağırma onarımlarını ücretsiz yapmak zorundadır; aracın bakımını yapıp açık geri çağırma işlemini hiç gerçekleştirmeyen bir bayi de sorumluluğu paylaşabilir.

Bildirimi aldıysanız ve ürünü kullanmaya devam ettiyseniz, savunmanın ürünün amacı dışında kullanıldığını, riskin kabul edildiğini (assumption of risk) veya müterafik kusur (contributory negligence) bulunduğunu savunmasını bekleyin. Müterafik kusurun bir ihmal talebini tamamen engelleyebildiği Virginia ve DC’de bu argüman gerçek bir ağırlık taşır; New York’ta ise tazminatı sizin kusur payınız oranında azaltır. Yanıt, bildirimin ne söylediğine, çözümün erişilebilir olup olmadığına ve makul bir kişinin riski anlayıp anlamayacağına bağlıdır. Aylarca stokta bulunmayan bir onarım kiti sunan bildirim ile ürünün kullanımını derhal bırakmanızı söyleyen bildirim aynı şey değildir.

Geri çağırma yoksa da talep mümkündür

Ürün kaynaklı yaralanma davalarının çoğu, hiç geri çağrılmamış ürünlerle ilgilidir. Geri çağırmalar şikâyetlerin kuruma ulaşmasına bağlıdır ve birçok tehlike, geri çağırmayı tetikleyecek kadar bildirim almaz. Geri çağırma bulunmaması, ürünün güvenli olduğunun delili değildir ve üretici bunu bu şekilde kullanamaz. İspat ürünün kendisinden, bir uzmanın analizinden ve aynı tasarımı içeren diğer olaylara ilişkin delil keşfinden gelir; davacılar bunları bir kurum dosyası olmadan da elde edebilir.

Bir geri çağırma bildirimiyle şimdi ne yapmalısınız

Zaten yaralandıysanız sunulan çözümü kabul etmeyin; çünkü ürünü onarım veya para iadesi için üreticiye geri vermek, delili davalıya teslim etmek demektir. Ürünü saklayın, olayı ilgili kuruma bildirin ve şirketle iletişime geçmeden önce hukuki danışmanlık alın. Yaralanmadıysanız çözümü kabul edin ve bunu yaptığınızı gösteren belgeleri saklayın. Geri çağrılmış bir ürün size zarar verdiğinde, ürünü satan bayi veya satıcı dahil kimden tazminat alabileceğiniz, kusurlu bir üründen kimin sorumlu olduğunu anlattığımız yazının konusudur. Araç geri çağırmalarına bağlı yaralanmalar, geri çağırmanın çoğu zaman bir sürücünün ihmaliyle yan yana durduğu otomobil, kamyon ve motosiklet kazaları alanındaki çalışmalarımızla örtüşür.

Geri çağrılmış ya da geri çağrılması gereken bir ürün nedeniyle yaralandıysanız Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşmede geri çağırma kayıtlarının neyi gösterdiğini ve bunun talebinize nasıl uyduğunu belirleyebiliriz. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Ürün sorumluluğu sayfamıza göz atın veya randevu alın.