Tıbbi İhmal Nedir, Kötü Sonuç Nedir? Aradaki Hukuki Fark

Başarısız olan bir ameliyat, geri dönen bir kanser, prospektüste yazan bir reaksiyona yol açan bir ilaç: Bunların hiçbiri tek başına tıbbi ihmal (medical negligence) değildir. Tıpta, kimse yanlış bir şey yapmadan da kötü sonuçlar ortaya çıkar ve hukuk, sağlık profesyonelini sonucun garantörü haline getirmez. Tıbbi ihmal sayılan durumlar daha dar ve daha belirgindir: Sağlık profesyoneli, aynı uzmanlık alanındaki makul derecede dikkatli bir meslektaşının yapmayacağı bir şeyi yapmış ya da yapacağı bir şeyi yapmamıştır ve bu sapma, hastanın aksi halde maruz kalmayacağı bir zarara yol açmıştır. CLP’nin tıbbi ihmal alanındaki çalışmaları kapsamında önümüze gelen her dosyayı önce bu tanıma göre değerlendiriyoruz; bu tanımı karşılamayan kötü sonuçların sayısı, karşılayanlarla kabaca aynıdır.

Kanıtlamanız gereken dört unsur

Tıbbi ihmal talebi Washington, DC, Virginia ve New York’ta aynı dört unsurdan oluşur. Özen yükümlülüğünü doğuran bir hekim-hasta (sağlık profesyoneli-hasta) ilişkisi vardır. Sağlık profesyoneli özen standardını ihlal etmiştir. Bu ihlal yaralanmaya neden olmuştur. Yaralanma, hukukun tanıdığı zararlara yol açmıştır: tıbbi giderler, gelir kaybı, acı, sakatlık veya ölüm.

Her unsurun ayrı ayrı kanıtlanması gerekir ve dava herhangi birinde başarısız olabilir. En yaygın başarısızlıklar ikinci ve üçüncü unsurda yaşanır. Standardın gerektirdiğini tam olarak yapan bir sağlık profesyoneli kötü bir sonuçtan sorumlu değildir; standardın açıkça altında kalan bir sağlık profesyoneli de hasta her halükârda aynı noktaya gelecek idiyse sorumlu değildir.

Özen standardı mükemmellik değil, mesleki bir standarttır

Özen standardı (standard of care), aynı alandaki makul derecede tedbirli bir sağlık profesyonelinin benzer koşullarda, o sırada mevcut olan bilgilerle yapacağı şeydir. Bu standardı sonradan bakış değil, meslek belirler ve standart, aynı alandaki başka bir sağlık profesyonelinin tanıklığıyla kanıtlanır. Virginia eyalet çapında tek bir standart uygular; dolayısıyla kırsal bir bölgedeki acil tıp hekimi, Virginia’nın (Commonwealth) her yerindeki acil tıp hekimleriyle kıyaslanarak değerlendirilir. Bir uzman hekim kendi uzmanlık alanının standardına tabidir; bir uzmanın işini üstlenen pratisyen hekim de uzmanın standardına tabi tutulur.

Klinik kılavuzlar, hastane protokolleri ve ilaç prospektüsleri standardın delilidir, ancak standardı tanımlamaz. Bir sağlık profesyoneli haklı bir nedenle bir kılavuzdan ayrılabilir ve yine de standardı karşılayabilir; bir kılavuza uyan sağlık profesyoneli ise kılavuz o hastaya uymuyorsa standardı yine de ihlal etmiş olabilir. Soru her zaman, dikkatli bir meslektaşın ne yapacağıdır; hiçbir tıbbi ihmal davasının bir uzman olmadan ilerleyememesinin nedeni budur. Bu şartı tıbbi malpraktisin mahkemede nasıl kanıtlandığını anlattığımız yazıda açıklıyoruz.

Bilinen bir komplikasyon ihmal değildir, ancak ona verilen yanıt ihmal olabilir

Her işlem, kusursuz bir teknikle bile ortaya çıkabilen riskler taşır: enfeksiyon, kanama, sinir hasarı, anestezi reaksiyonları. Bunlardan biri gerçekleştiğinde ve hasta bu konuda önceden bilgilendirilmişse komplikasyonun kendisi ihmal değildir. Çoğu zaman ihmal teşkil eden şey, komplikasyonun fark edilmemesi ve tedavi edilmemesidir. Kimse yarayı kontrol etmediği ya da ateşe müdahale etmediği için gözden kaçan ameliyat sonrası bir enfeksiyon, enfeksiyonun kendisinden farklı bir taleptir. Buna karşılık vücutta unutulan bir gazlı bez veya yanlış bölgeden yapılan bir ameliyat, gerekli özen gösterildiğinde yaşanmaz ve mahkemeler bu olayları kendiliğinden ihmal olarak değerlendirir.

Nedensellik: davaların çoğunu belirleyen unsur

Davacının, ihlalin zarara muhtemelen (more likely than not) neden olduğunu göstermesi gerekir. Gecikmiş teşhis davalarının çoğu bu noktada kazanılır veya kaybedilir; çünkü altı ay boyunca gözden kaçan bir kanser, altı ay önce farklı şekilde tedavi edilebilir durumda olabilir de olmayabilir de. Uzmanın, ihlali belirli bir kötüleşmeye bağlaması gerekir: kaybedilen bir tedavi seçeneği, daha kapsamlı bir ameliyat, daha düşük bir hayatta kalma olasılığı ya da daha erken tedaviyle önlenebilecek kalıcı bir yaralanma. Önceden var olan hastalıklar bunu zorlaştırır ve savunmanın uzmanları sonucun zaten belli olduğunu savunacaktır. Teşhis davalarını yanlış teşhis veya gecikmiş teşhisin tıbbi malpraktis olup olmadığını anlattığımız yazıda ayrıca ele alıyoruz.

Aydınlatılmış onam ayrı bir taleptir

Bir işlemi yetkin şekilde gerçekleştiren sağlık profesyoneli, hastaya önemli bir risk hakkında bilgi vermediyse ve bu risk gerçekleştiyse yine de sorumlu tutulabilir. DC, Washington’daki federal istinaf mahkemesinin iyi bilinen bir kararı olan Canterbury v. Spence kararındaki kuralı izler; bu kural, makul bir hastanın neyi bilmek isteyeceğini sorar. Virginia ve New York ise makul bir sağlık profesyonelinin neyi açıklayacağını sorar. Her birinde davacının, açıklanmayan riskin gerçekleşen risk olduğunu ve gereği gibi bilgilendirilmiş makul bir kişinin işlemi reddedeceğini göstermesi gerekir. İmzalı bir aydınlatılmış onam (informed consent) formu, bir görüşmenin yapıldığının delilidir; ne söylendiğinin kanıtı değildir.

Genellikle tıbbi ihmal sayılan ve sayılmayan durumlar

• Genellikle ihmaldir: yanlış bölgeden ameliyat yapmak, hastanın içinde bir alet unutmak, dosyada alerjisi olduğu görülen bir ilacı reçete etmek, ulaşan kritik bir laboratuvar veya görüntüleme sonucuna göre harekete geçmemek.
• Genellikle ihmaldir: açıklanamayan göğüs ağrısı veya nörolojik belirtileri olan bir hastayı tetkik yapmadan taburcu etmek.
• Genellikle ihmal değildir: önceden açıklanmış ve derhal tedavi edilmiş, listede yer alan bir komplikasyon.
• Genellikle ihmal değildir: makul tedaviler arasında yapılan seçimin savunulabilir olduğu durumda başarısız olan bir tedavi.
• Olgulara bağlıdır: gözden kaçan bir teşhis, gecikmiş bir sevk, bir doğum travması, aralığın sınırında kalan bir ilaç dozu.

İhmal bir ölüme yol açtıysa talep, kendine özgü süreleri olan ve haksız ölüm sayfamızda anlatılan kurallar çerçevesinde aileye aittir.

Bir sağlık profesyonelinin hatasının size veya bir aile üyenize zarar verdiğini düşünüyorsanız Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşmede, bir davaya girişmeden önce olguları özen standardı açısından değerlendirebiliriz. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Tıbbi ihmal talepleri sayfamıza göz atın veya randevu alın.