Online Telif Hakkı Tescili Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Bir telif hakkı tescili üç unsurdan oluşur: doldurulmuş bir başvuru formu, eserin bir depozito nüshası (deposit copy) ve başvuru harcı. Tescilin yürürlük tarihi (effective date of registration), tescil belgesinin elinize ulaştığı gün değil, Telif Hakkı Ofisi’nin (Copyright Office) bu üç unsuru kabul edilebilir biçimde teslim aldığı gündür; dolayısıyla bugün yapılan eksiksiz bir başvuru, inceleme daha uzun sürse bile sizi bugünden itibaren korur. Gördüğümüz hataların çoğu dosya yüklemenin kendisinden değil, başvuru içindeki seçimlerden kaynaklanır. Bu yazı, online telif hakkı tescilinin nasıl yapıldığını sistemin adımları sunduğu sırayla anlatıyor ve ret kararlarına ya da zayıf tescil belgelerine yol açan alanlara dikkat çekiyor. Başvurunun kendisi için destek isterseniz, telif hakkı tescili hizmetimiz başvuruyu baştan sona yürütür.

Birinci adım: doğru online telif hakkı tescil başvurusunu seçin

Telif Hakkı Ofisi’nin eCO olarak bilinen online sistemi birkaç başvuru yolu sunar ve yanlış olanı seçmek harcın boşa gitmesi demektir.

Standart Başvuru (Standard Application) her türlü tek eser için kullanılabilir ve varsayılan seçenektir. Tekli Başvuru (Single Application) daha düşük maliyetli bir seçenektir ve aynı zamanda tek hak sahibi olan tek bir yazarın tek bir eseriyle sınırlıdır; eser work made for hire (işveren adına yaratılmış eser) olmamalı ve başka birine ait materyal içermemelidir. Çalışanların yazdığı kodu tescil ettiren bir şirket bu seçeneği kullanamaz, çünkü work made for hire doktrini gereği eser sahibi şirkettir ve Ofis bunu Tekli Başvuru’nun sınırları dışında kabul eder.

Grup başvuruları birçok eseri tek bir başvuruda kapsar. Bu yazının yazıldığı tarih itibarıyla seçenekler arasında yayımlanmamış eserler grubu (en fazla on eser), yayımlanmış veya yayımlanmamış fotoğraflar grubu (en fazla 750 fotoğraf) ve blog yazıları gibi, her biri belirli bir kelime aralığında olan ve tamamı üç aylık bir dönem içinde yayımlanmış kısa çevrimiçi yazı eserleri grubu bulunmaktadır. Bunlar, her hafta başvuru yapmadan yayım sonrası üç aylık süreyi kapsamak isteyen fotoğrafçılar, yazarlar ve yayıncılar için verimli bir yoldur.

İkinci adım: eseri doğru tanımlayın

Form; eserin türünü (yazı eseri, görsel sanat, sahne sanatı, ses kaydı, sinema eseri), başlığını ve tamamlanma yılını sorar. Tamamlanma yılı, projenin başladığı yıl değil, depozito olarak sunduğunuz versiyonun bitirildiği yıldır.

Ardından yayım durumu gelir ve en sık yanlış cevaplanan alan budur. Bir eser, nüshaları satış, kiralama, finansal kiralama veya ödünç verme yoluyla kamuya dağıtıldığında ya da yeniden dağıtım amacıyla bir gruba dağıtım teklif edildiğinde yayımlanmış sayılır. Kendi web sitenizde yayımlamak, Ofis’in henüz tam olarak netleştirmediği gri bir alandır; birçok başvuru sahibi çevrimiçi paylaşımı yayım olarak kabul eder ve Ofis de başvuru sahibinin makul değerlendirmesini kabul eder. Cevap önemlidir, çünkü yayımlanmış eserlerin depozito kuralları farklıdır ve kanuni tazminat için öngörülen üç aylık süre ilk yayından itibaren işler. Eser yayımlanmışsa ilk yayım tarihini ve ülkesini belirtirsiniz.

Üçüncü adım: eser sahibini ve hak sahibini belirtin

Eser sahibi (author), eseri yaratan kişi ya da eser work made for hire ise işverendir. Work made for hire sorusunu dikkatle cevaplayın. Nitelikli bir yazılı sözleşme bulunmadığı halde bir yüklenicinin eseri için “evet” demek, yanlış beyan içeren bir tescil belgesi ortaya çıkarır ve davalı bunu size karşı kullanır. Aradaki fark, work made for hire ile devir arasındaki farkı anlattığımız yazıda açıklanıyor.

Hak sahibi (claimant), başvuru tarihindeki sahiptir. Hak sahibi eser sahibi değilse form bir devir beyanı ister; bu genellikle “by written agreement” (yazılı sözleşmeyle) şeklindedir. Bunu beyan etmeden önce imzalı devir sözleşmesinin dosyalarınızda bulunduğundan emin olun. Eser sahibi kamu sicilinde görünmek istemiyorsa anonim veya takma adlı eser sahipliği belirtilebilir.

Dördüncü adım: gerektiğinde talebi sınırlandırın

Eser size ait olmayan veya daha önce tescil edilmiş materyal içeriyorsa, bunu talebin sınırlandırılması (limitation of claim) bölümünde belirtirsiniz. Önceden var olan materyali (kamu malı içerik, lisanslı stok görseller, açık kaynak kod, daha önce yayımlanmış veya tescil edilmiş bir versiyon) kapsam dışı bırakır ve talep ettiğiniz yeni materyali (yeni metin, revize edilmiş kod, eklenen görseller) tanımlarsınız. Revize edilmiş bir eser için bu bölümü atlamak bir ret kararına veya fazla talepte bulunan bir tescil belgesine yol açabilir. Bir programın 2.0 versiyonu için yapılan tescil, 1.0 ayrıca tescil edilmişse yalnızca 1.0’dan bu yana değişen kısımları kapsar.

Beşinci adım: depozito nüshasını yükleyin

Yayımlanmamış eserler ve yalnızca elektronik ortamda yayımlanmış eserler için depozito, kabul edilen bir formatta dosya olarak yüklenir. Fiziksel olarak yayımlanmış eserlerde Ofis, en iyi baskının (best edition) fiziksel nüshalarının posta ile gönderilmesini isteyebilir; sistem bu amaçla bir gönderi etiketi oluşturur. Yazılımların, kaynak kodun ticari sır içeren kısımlarını karartma seçenekleri de dahil olmak üzere kendine özgü depozito kuralları vardır; bunları yazılım için telif hakkı tescili yazımızda ayrıntılı olarak ele alıyoruz. Depozito, başvuruda tanımlanan eserle örtüşmelidir; uyumsuzluk, inceleme uzmanından yazışma gelmesinin yaygın bir nedenidir.

Altıncı adım: ödeyin, onaylayın ve bekleyin

Telif Hakkı Ofisi harç tarifesinde yer alan güncel başvuru harcını kartla veya depozito hesabıyla ödeyin, beyanların doğru olduğunu onaylayın ve başvuruyu gönderin. Bir dosya numarası içeren bir e-posta onayı alırsınız; yürürlük tarihinizi belirleyen tescil belgesi değil, bu onaydır. İnceleme uzmanı açıklama isteyen bir yazışma gönderebilir; bu yazışmanın bir cevap süresi vardır ve hemen cevaplanmalıdır. Talep onaylanırsa tescil belgesi posta ile gönderilir. Reddedilirse yeniden değerlendirme talebinde bulunmak için belirli bir süreniz olur; bu süreci Telif Hakkı Ofisi’nin bazı tescil başvurularını neden reddettiğini anlattığımız yazıda açıklıyoruz.

İşlem süreleri başvuru türüne ve yazışma gerekip gerekmediğine göre değişir. Ofis güncel tahminleri yayımlar; bir dava veya gümrük kaydı beklemedeyse daha yüksek bir harç karşılığında özel işlem (special handling) imkânı vardır.

Tescil belgesi düzenlendikten sonra

Tescil belgesindeki her alanı amaçladığınız bilgilerle karşılaştırın. Hatalar, kaydın yerine geçmek yerine kayda ekleme yapan bir ek tescil (supplementary registration) yoluyla düzeltilebilir. Kamu sicilinin sahipliği yansıtması için sonraki her devri Ofis’e kaydettirin. Düzenli olarak eser üreten şirketler için yayım tarihlerine bağlı bir başvuru takvimi en faydalı alışkanlıktır; fikri mülkiyet portföy yönetimi sayfamız bu takibin nasıl yürütüldüğünü açıklıyor.

Bir eser bütününü veya karma sahipliğe sahip bir eseri tescil ettiriyorsanız, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşmede başvuru türünü, hak sahibini ve depozitoyu başvurudan önce netleştirebiliriz. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Çağatay Ersoy. Kurucular, yatırımcılar ve büyüyen şirketler için pratik strateji.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Telif hakkı tescili hizmetleri sayfamıza göz atın veya randevu alın.