Kesinleşmiş Sınır Dışı Kararından Sonra ICE Gözaltısı Ne Kadar Sürebilir?

Bir sınır dışı etme kararı kesinleştikten sonra ICE sizi, gözaltının zorunlu olduğu 90 günlük sınır dışı etme süresi (removal period) boyunca tutabilir ve bu süreden sonra ancak sınır dışı edilmenizi gerçekleştirmek için makul olarak gerekli olduğu sürece tutmaya devam edebilir. Yüksek Mahkeme pratik sınırı Zadvydas v. Davis kararında belirlemiştir: karar sonrasında altı aylık gözaltı makul kabul edilir; altı aydan sonra, makul olarak öngörülebilir bir gelecekte sınır dışı edilmenizin önemli bir olasılığı bulunmadığına inanmak için iyi bir neden gösterebilirseniz, devlet bunu çürütmek ya da sizi serbest bırakmak zorundadır. Kesinleşmiş sınır dışı kararından sonra ICE gözaltısı INA 241 ile düzenlenir ve altı aylık eşik, federal habeas başvurusunun dosyaları ilerleten araca dönüştüğü noktadır.

90 günlük sınır dışı etme süresi ve başlangıcı

INA 241(a)(1), karar kesinleştiğinde ICE’a sizi sınır dışı etmek için 90 gün tanır. Sınır dışı etme süresi şu üç tarihten en geç olanında başlar: kararın idari olarak kesinleştiği tarih, yani genellikle Göçmenlik İtiraz Kurulu’nun (Board of Immigration Appeals, BIA) karar tarihi veya itiraz süresinin dolduğu tarih; temyiz başvurusu yaptıysanız ve istinaf mahkemesi sınır dışı edilmenizi durdurduysa, mahkemenin nihai karar tarihi; ya da cezai gözaltındaysanız, serbest bırakıldığınız tarih. Sınır dışı etme süresi boyunca gözaltı zorunludur ve kefalet mümkün değildir.

Sınır dışı etme süresini iki şey uzatabilir. Seyahat belgesi için başvurmazsanız, başvurmayı reddederseniz veya sınır dışı edilmenizi başka şekilde engellerseniz, kanun süreyi askıya alır ve ICE bu sürenin sayılmadığını savunur. Ayrıca bir yargısal durdurma kararı da süreyi durdurur. Bu nedenle karara başka cephelerde itiraz ederken bile seyahat belgesi sürecinde iş birliği yapmak sizin yararınızadır ve iş birliğinizin kaydı, sonraki her habeas başvurusunda delil haline gelir.

CLP’nin göçmenlik gözaltısında habeas corpus ekibi, kesinleşmiş kararı olan gözaltındaki her müvekkil için sınır dışı etme süresinin başladığı tarihi takip eder; çünkü sonraki her argüman o tarihten itibaren hesaplanır.

Kesinleşmiş karar sonrası 90 günü aşan ICE gözaltısı: INA 241(a)(6)

Sınır dışı etme süresi sona erdiğinde INA 241(a)(6), üç gruptaki kişilerin gözaltısının devamına izin verir, ancak bunu zorunlu kılmaz: ülkeye kabul edilemeyen kişiler, cezai veya güvenlik gerekçeleriyle sınır dışı edilebilecek kişiler ve ICE’ın topluma risk oluşturduğunu veya karara uymayacağını değerlendirdiği kişiler. Diğer herkesin, bildirim şartlarını içeren bir denetim kararıyla (order of supervision) serbest bırakılması gerekir. Uygulamada kesinleşmiş kararı olan kişilerin çoğu bu üç kategoriden en az birine girer; bu nedenle soru, 241(a)(6) kapsamındaki gözaltının ne kadar sürebileceğine dönüşür.

ICE kendi mevzuatı kapsamında kendi gözaltı incelemelerini yapar: yaklaşık 90. günde saha ofisi tarafından, yaklaşık 180. günde ise genel merkez tarafından bir inceleme. Bağlarınızı, iş birliğinizi ve sınır dışı edilmenizin neden olası olmadığını gösteren delillerle yazılı bir serbest bırakılma talebi sunabilirsiniz ve sunmalısınız. Bu incelemeler idaridir, çoğu zaman yüzeyseldir ve bir hâkimin yerini tutmaz; ancak ICE’ın ret kararı, idari süreci tükettiğinizi mahkemeye göstermenize yardımcı olur.

Zadvydas altı ay kuralı uygulamada

Zadvydas kararı 241(a)(6)‘yı örtülü bir makullük sınırı içerecek şekilde yorumlamıştır; çünkü sınır dışı edilemeyen bir kişinin süresiz gözaltısı ciddi anayasal sorunlar doğuracaktır. Mahkeme, uygulamada yeknesaklık sağlamak amacıyla altı ayı makul kabul edilen süre olarak seçmiştir. Kural iki aşamada işler. Önce, makul olarak öngörülebilir bir gelecekte sınır dışı edilmenizin önemli ölçüde olası olmadığına inanmak için iyi bir neden gösterirsiniz. Ardından ispat yükü, sizin gösterdiğinizi çürüten delil sunmak üzere devlete geçer. Gözaltı uzadıkça makul olarak öngörülebilir gelecek de kısalır.

İyi neden olarak ne sayılır? En güçlü dosyalar; seyahat belgesi düzenlemeyen veya geri dönüşleri kabul etmeyen ülkeleri, vatansızlığı, sizi kabul etmeye istekli üçüncü bir ülke olmaksızın sınır dışı etmenin durdurulması (withholding of removal) veya İşkenceye Karşı Sözleşme kapsamında koruma verilmesini ve tekrar tekrar başarısız olan sınır dışı etme girişimlerini içerir. Daha zayıf dosyalar ise ülkenin kendi vatandaşlarını kabul ettiği ve evrak işlerinin yalnızca yavaş ilerlediği olağan konsolosluk gecikmelerini içerir. ICE’ın tutumu genellikle seyahat belgesinin çok yakında geleceği yönünde olacaktır; mahkeme ise ICE’ın bunu ne zamandır söylediğini ve fiilen ne yaptığını bilmek isteyecektir.

Yüksek Mahkeme Clark v. Martinez kararında Zadvydas kuralını ülkeye kabul edilemeyen yabancılara da genişletmiştir; dolayısıyla kural, ülkeye nasıl girdiğinizden bağımsız olarak uygulanır. Johnson v. Arteaga-Martinez kararında ise Mahkeme, 241(a)(6)‘nın kendisinin uzun süreli karar sonrası gözaltı için kefalet duruşması gerektirmediğine hükmetmiş ve anayasal soruyu açık bırakmıştır; Zadvydas kapsamındaki serbest bırakma çaresi geçerliliğini korur ve bazı bölge mahkemeleri ayrıca hukuki süreç güvencesi (due process) gerekçesiyle duruşma yapılmasına karar verir.

Altı aydan sonra habeas mahkemesi neye karar verebilir

Altı ay geçtiğinde ve sınır dışı etme süresi askıya alınmamışsa, 28 U.S.C. 2241 kapsamındaki bir başvuru, tutulduğunuz yerdeki bölge mahkemesinden Zadvydas çerçevesini uygulamasını ister. Mahkeme denetim kararıyla serbest bırakılmanıza karar verebilir, şartlar belirleyebilir veya devlete kısa bir süre içinde neden serbest bırakılmamanız gerektiğini açıklamasını emredebilir. Başvuru derdestken seyahat belgesi gelirse ICE sizi sınır dışı eder ve başvuru konusuz kalır; bu nedenle sınır dışı etme kararının kendisine de istinaf mahkemesinde bir durdurma talebiyle itiraz ediliyorsa, karar verilene kadar sınır dışı etmenin yasaklanmasını istemek uygun olur.

Zadvydas kapsamında serbest bırakılma bir vize veya statü değildir. Kesinleşmiş bir kararın muhatabı olmaya devam edersiniz, belirli bir takvime göre ICE’a bildirimde bulunursunuz ve sınır dışı edilmeniz olası hale gelirse, örneğin ülkeniz politikasını değiştirirse, ICE sizi yeniden gözaltına alabilir. Bu şekilde serbest bırakılan kişiler, bildirimde bulunmayı sürdürürken çoğu zaman bir yeniden açma talebi veya diğer uzun vadeli seçenekleri takip etmeye devam eder. Sınır dışı etme savunması ekibimiz gözaltı davasını bu çabalarla koordine eder; 2241 habeas başvurusunun ne olduğunu anlatan yazımız ise işleyişi açıklar.

Karar sonrası gözaltı dosyalarında sık yapılan hatalar

En yaygın hata, altı ay dolmadan başvurmaktır; mahkemeler erken yapılan Zadvydas başvurularını genellikle vaktinden önce yapıldığı gerekçesiyle reddeder. İkincisi, seyahat belgesi konusundaki iş birliğini belgelememektir; çünkü devletin ilk cevabı, sınır dışı etme süresini sizin kendi davranışınızın uzattığını savunmak olur. Üçüncüsü, derdest bir yargısal durdurma kararının süreyi durdurduğunu unutmaktır; sınır dışı etme kararı durdurulmuş bir başvurucunun, karar sonrasında geçerli sayılan süresi takvimin gösterdiğinden çok daha az olabilir.

Bir aile üyeniz kesinleşmiş bir sınır dışı etme kararından sonra aylardır gözaltındaysa ve görünürde bir sınır dışı etme tarihi yoksa, Capitol Law Partners Zadvydas süresinin dolup dolmadığını ve habeas başvurusu yapılması gerekip gerekmediğini değerlendirebilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Göçmenlik gözaltısında habeas corpus sayfamıza göz atın veya randevu alın.