Haksız Ölüm Davasını Kimler Açabilir? Virginia, DC ve New York

Yas tutan bir eş veya ebeveyn genellikle haksız ölüm davasını kendi adına açabileceğini varsayar. Virginia, Washington, DC ve New York’ta bunu yapamaz. Talep, hayatını kaybeden kişinin terekesine (estate) aittir ve tereke temsilcisi (personal representative) tarafından açılmalıdır; temsilci de davayı kanunda sayılan aile üyeleri yararına yürütür. Parayı alanlar aile üyeleridir, ancak dava dilekçesini imzalayan temsilcidir. Bu ayrımı anlamak, ailelerin ilk haftalarda sorduğu soruların çoğunu yanıtlar: kimin atanması gerektiği, kime ödeme yapılacağı ve akrabalar anlaşamadığında ne olacağı.

Haksız ölüm davasını aile değil, tereke temsilcisi açar

Haksız ölüm (wrongful death), kanundan doğan bir taleptir ve her kanun bu davayı kimin açabileceğini belirtir. Virginia’da dava, ölen kişinin tereke temsilcisi tarafından ve onun adına açılır. District of Columbia’da tereke temsilcisi, davayı eş veya kayıtlı birlikte yaşam partneri (domestic partner) ile en yakın akrabalar (next of kin) yararına açar. New York’ta ise tereke temsilcisi, yani vasiyetnamede atanmış vasiyeti yerine getirme görevlisi (executor) veya Surrogate’s Court (tereke mahkemesi) tarafından atanan tereke yöneticisi (administrator), talebi yasal mirasçılar (distributees) adına ileri sürer. Üçünde de atanmadan kendi adına dava açan bir aile üyesi, mahkemenin reddedeceği bir dava açmış olur.

Temsilci, güvene dayalı yükümlülükler taşıyan bir kişi (fiduciary) olarak hareket eder. Avukat tutar, davaya ilişkin kararları verir, sulh tekliflerini onaylar veya reddeder ve elde edilen paranın hesabını verir. Haksız ölüm davalarına bakan ekibimiz genellikle işe bu görevi kimin üstleneceğini teyit ederek başlar; çünkü biri imza yetkisine sahip olana kadar başka hiçbir şey ilerleyemez.

Lehtarlar kimlerdir

Lehtarlar (beneficiaries), haksız ölüm tazminatını almak üzere kanunun belirlediği kişilerdir. Bunlar vasiyetnamede adı geçen kişilerle aynı olmak zorunda değildir ve ölen kişiye yakın olan herkesi kapsamak zorunda da değildir.

• Virginia lehtarları sınıflara ayırır. İlk sırada sağ kalan eş, çocuklar ve ölmüş bir çocuğun çocukları gelir. Bunlar yoksa sırayı ölen kişinin anne babası, kardeşleri ve ölen kişiye esas olarak bağımlı olup aynı hanede yaşayan herhangi bir akraba alır. Kanunda, ölen kişinin geride çocuk bırakmadan bir eş ve bir ebeveyn bıraktığı durum için özel bir kural ve diğer bağımlı akrabalar için son bir genel hüküm bulunur.
• District of Columbia, tazminatı sağ kalan eşe veya kayıtlı birlikte yaşam partnerine ve en yakın akrabalara yönlendirir; tazminat her bir kişinin mali kaybına göre paylaştırılır.
• New York, tazminatı yasal mirasçılara, yani vasiyetnamesiz ölüm (intestacy) kurallarına göre mirasçı olacak kişilere, her birinin uğradığı maddi zarar (pecuniary injury) oranında dağıtır. Sağ kalan eş ve çocuklar olağan yasal mirasçılardır; evli olmayan ve çocuğu bulunmayan bir evlat öldüğünde mirasçı anne babadır.

Evli olmayan partnerler, hiçbir zaman evlat edinilmemiş üvey çocuklar ve yakın arkadaşlar, ilişki ne kadar yakın olursa olsun genellikle bu kategorilerin dışında kalır; bu da bu davalardaki en zor konuşmalardan biridir.

Bir kişi nasıl tereke temsilcisi olur

Ölen kişi bir vasiyeti yerine getirme görevlisi atayan bir vasiyetname bıraktıysa, bu kişi genellikle vasiyetnameyi tereke mahkemesine (probate court) sunarak bu sıfatı kazanır: Virginia’da circuit court yazı işleri müdürlüğü (clerk), DC’de Superior Court’un Probate Division’ı veya New York’ta Surrogate’s Court. Vasiyetname yoksa, bir aile üyesi tereke yöneticisi olarak atanmak için dilekçe ile başvurur; kanunlar genellikle önce eşe, sonra yetişkin çocuklara, ardından anne babaya öncelik tanıyan bir sıralama belirler.

New York’ta Surrogate’s Court, temsilciye terekenin geri kalanını yönetmeden haksız ölüm talebini yürütme yetkisi veren sınırlı tereke yönetim belgesi (limited letters of administration) düzenleyebilir; bu, ölen kişinin az sayıda varlığı olduğunda işe yarar. Tereke işlemleri ile haksız ölüm talebinin nasıl birlikte yürüdüğünü anlattığımız yazımız, atama sürecini ve mahkemenin temsilciden neler beklediğini açıklıyor. Vasiyetnameler, tröstler ve miras yönetimi sayfamız ise tereke yönetimini daha geniş bir çerçevede ele alıyor.

Aile üyeleri anlaşamadığında

Kimin temsilci olacağı, sulh olunup olunmayacağı ve elde edilen paranın nasıl paylaştırılacağı konusunda uyuşmazlıklar çıkar. Farklı evliliklerden olan iki yetişkin çocuğun her biri davayı kontrol etmek isteyebilir. Sağ kalan eş ile ölen kişinin anne babası, bir sulh teklifinin yeterli olup olmadığı konusunda anlaşamayabilir. Temsilcinin yalnızca kendisi için değil, tüm lehtarlar için hareket etme yükümlülüğü vardır ve üç yargı bölgesinde de mahkemeler dağıtımı denetler. Virginia ve New York, haksız ölüm sulhlerinin ve lehtarlar arasındaki paylaştırmanın mahkemece onaylanmasını şart koşar; bu da muhalif bir aile üyesine sesini duyurabileceği bir zemin sağlar. Tarafsız bir temsilci atamak veya paylaşım konusunda önceden anlaşmak, çoğu zaman dava içinde bir başka davanın doğmasını önler.

Tereke açılırken süre işlemeye devam eder

Haksız ölüm davaları için zamanaşımı süresi Virginia, DC ve New York’ta ölüm tarihinden itibaren iki yıldır ve aile kimin temsilci olacağına karar verirken süre durmaz. Terekenin açılması, yönetim belgesinin alınması ve dava dilekçesinin sunulması bu süreye sığmak zorundadır; bu nedenle atama beklememelidir. Haksız ölüm davası açmak için ne kadar süreniz olduğunu anlattığımız yazımız, davalı bir kamu kurumu veya hastane olduğunda uygulanabilecek daha kısa süreleri ele alıyor.

Bir aile üyenizi kaybettiyseniz ve davayı kimin açması gerektiğinden emin değilseniz, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşme, süre bir soruna dönüşmeden atama ve lehtarlar konusunu netleştirebilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Haksız ölüm talepleri sayfamıza göz atın veya randevu alın.