Haksız Ölüm Davası ve Tereke İşlemleri Birlikte Nasıl Yürür?

Haksız ölüm davası tereke işlemlerinden (probate) ayrı düşünülemez. Davayı tereke temsilcisi (personal representative) açar; bu nedenle dava başlamadan önce terekenin açılması gerekir. Sulh çoğu zaman mahkeme onayı gerektirir ve elde edilen para, vasiyetnameden farklı kurallara göre dağıtılır. Yaralanma davasının ve terekenin ayrı yollarda ilerlemesini bekleyen aileler, ikisinin her aşamada birbirine bağlı olduğunu görünce şaşırır. Bu yazıda Virginia, Washington, DC ve New York’taki bu bağlantıyı ve doğru sırayla verilmesi gereken kararları açıklıyoruz.

Haksız ölüm davası için terekenin açılması ve temsilcinin atanması

İlk adım, bir tereke temsilcisinin bu sıfatı kazanmasıdır. Ölen kişi bir vasiyetname bıraktıysa, vasiyetnamede adı geçen vasiyeti yerine getirme görevlisi (executor) bunu tereke mahkemesine (probate court) sunar ve vasiyetnameye dayalı yetki belgesini (letters testamentary) alır. Vasiyetname yoksa, bir aile üyesi tereke yönetim belgesi (letters of administration) için dilekçe ile başvurur; öncelik genellikle sağ kalan eşe, sonra yetişkin çocuklara, ardından anne babaya tanınır. Virginia’da bu işlem circuit court yazı işleri müdürlüğü (clerk) önünde, DC’de Superior Court’un Probate Division’ı önünde, New York’ta ise ölen kişinin yaşadığı ilçedeki (county) Surrogate’s Court önünde yapılır.

Mahkeme, lehtarları kötü yönetime karşı koruyan bir teminat (bond) isteyebilir. New York, temsilciye yalnızca haksız ölüm talebini yürütme yetkisi veren sınırlı tereke yönetim belgesine (limited letters of administration) izin verir; bu da ölen kişinin başka az varlığı olduğunda tam kapsamlı bir tereke yönetimine gerek bırakmaz. Haksız ölüm ekibimiz bu adımı büromuzun vasiyetnameler, tröstler ve miras yönetimi ekibiyle koordineli olarak yürütür; çünkü temsilcinin seçimi ve belgenin türü, davanın nasıl ilerleyeceğini etkiler.

Temsilcinin lehtarlara karşı yükümlülükleri

Atandıktan sonra tereke temsilcisi, talepte menfaati bulunan herkese karşı güvene dayalı yükümlülükler (fiduciary duties) taşır. Bu kişiler arasında, vasiyetname uyarınca mirasçı olanlarla aynı olmayabilecek kanuni haksız ölüm lehtarları ve terekeye geçen davadan (survival claim) elde edilecek parada menfaati bulunan tereke alacaklıları yer alır. Temsilci avukat tutar, davaya ilişkin kararları verir ve kendi menfaatine değil tüm lehtarların menfaatine hareket etmek zorundadır. Bir aile üyesini kayıran, süreci bitirmek için ucuza sulh olan veya elde edilen paranın hesabını vermeyen bir temsilci görevden alınabilir ve kişisel olarak sorumlu tutulabilir. Haksız ölüm davasını kimlerin açabileceğini anlattığımız yazımız her yargı bölgesindeki lehtarları anlatıyor.

Sulhlerin mahkemece onaylanması

Haksız ölüm sulhü, sigorta şirketi ve aile bir rakam üzerinde anlaştığında kesinleşmiş olmaz. Virginia, haksız ölüm sulhlerinin mahkemece onaylanmasını şart koşar; mahkeme tutarı ve lehtarlar arasında önerilen dağıtımı inceler. New York, Surrogate’s Court’un veya davanın görüldüğü mahkemenin her türlü uzlaşmayı onaylamasını ve elde edilen parayı haksız ölüm talebi ile varsa terekeye geçen dava arasında ve yasal mirasçılar (distributees) arasında paylaştırmasını şart koşar. DC mahkemeleri de benzer şekilde haksız ölüm tazminatının eş veya kayıtlı birlikte yaşam partneri (domestic partner) ile en yakın akrabalar arasında dağıtımını denetler. Onay süreci bir dilekçe, tüm ilgili taraflara bildirim ve çoğu zaman bir duruşma gerektirir.

• Dilekçe, lehtarları ve önerilen paylaşımın dayanağını belirtir.
• Küçük veya ehliyetsiz lehtarların bir vasiye veya benzer bir korumaya ihtiyacı vardır ve payları çoğu zaman kısıtlı hesaplara yatırılır veya taksitli sulh ödemelerine (structured settlements) bağlanır.
• Avukatlık ücretleri ve masraflar da onay sürecinin bir parçası olarak incelenir.

Bu adım süreyi uzatır, ancak aileyi de korur: Onaylanmış bir dağıtıma, daha sonra hakkının yendiğini iddia eden bir lehtar tarafından itiraz edilemez.

Paranın nasıl dağıtıldığı ve vasiyetnamenin neden belirleyici olmayabileceği

Haksız ölüm tazminatı genellikle vasiyetname üzerinden intikal etmez. Bu tazminat, kanunun veya mahkemenin belirlediği paylarla kanuni lehtarlara aittir ve üç yargı bölgesinde de genellikle ölen kişinin kendi alacaklılarına karşı korunur. Büyük miktarda tıbbi borcu veya kredi kartı borcu bulunan bir kişinin ölümü halinde, ailenin haksız ölüm tazminatı bu alacaklılara gitmez.

Terekeye geçen davadan elde edilen para ise farklıdır. Bu para ölen kişinin kendi çektiklerini ve kayıplarını tazmin eder; bu nedenle terekenin malvarlığına dahildir ve alacaklı taleplerine, yönetim giderlerine ve vasiyetnamenin ya da yasal mirasçılık kurallarının hükümlerine tabidir. Bu yüzden, haksız ölüm davası ile terekeye geçen dava arasındaki farkı anlattığımız yazımızda ele aldığımız sulh bedelinin iki talep arasında paylaştırılması, ne kadarının aileye ulaşacağını ve ne kadarının alacaklılara gideceğini belirler. Virginia’da talepler birleştirildiği için soru daha basittir ve kanun, haksız ölüm tazminatının ölen kişinin borçlarına tabi olmadığını öngörür.

Davanın gündeme getirdiği miras planlaması soruları

Haksız ölüm tazminatı, onu alan kişiler için çoğu zaman planlama sorunları doğurur. Küçük bir çocuğun payı, reşit olana kadar bir kayyuma (custodian), bir tröste veya mahkeme denetimine ihtiyaç duyar. Engelli bir lehtar, para kendisine doğrudan ödenirse kamu yardımlarını kaybedebilir; bu durumda bir ek ihtiyaçlar tröstü (supplemental needs trust) uygun olabilir. Önemli bir tutar alan sağ kalan eşin ilk kez bir vasiyetnameye ve vekaletnamelere ihtiyacı olabilir. Vasiyet ve miras planlaması ekibimiz bu soruları dava süreciyle birlikte ele alır; böylece tazminat geldiğinde korunmuş olur. Söz konusu tutarlar, bir ailenin haksız ölüm davasında hangi tazminatları talep edebileceğini anlattığımız yazımızda açıklanıyor.

İşlem sırası

Önce terekeyi açın; yetki belgesi olmadan başka hiçbir şey başlayamaz. Atama beklenirken delil koruma yazılarını (preservation letters) gönderin ve araştırmaya başlayın. Davayı, ölümden itibaren işleyen iki yıllık süre dolmadan, yeterli pay bırakarak açın. Talepler arasındaki ve lehtarlar arasındaki paylaştırmayı göz önünde tutarak pazarlık yapın. Onay için dilekçe ile başvurun, küçüklere veya engelliliğe ilişkin konuları çözün ve ardından dağıtımı yapın. Bu sırayla yürütüldüğünde tereke süreci davayı geciktirmek yerine destekler.

Bir aile üyenizin terekesiyle ve olası bir haksız ölüm talebiyle aynı anda ilgileniyorsanız, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşme her ikisini de doğru yola sokabilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Haksız ölüm davalarında temsil sayfamıza göz atın veya randevu alın.