Virginia ve DC'de Müterafik Kusur Kuralı Nasıl İşler?

Virginia ve District of Columbia, ülkede saf müterafik kusur (pure contributory negligence) kuralını hâlâ uygulayan son birkaç yargı bölgesi arasındadır. Kural katıdır: Kendi dikkatsizliğiniz yaralanmanıza herhangi bir ölçüde, yüzde bir oranında bile katkıda bulunduysa, kusurun büyük kısmı kendisine ait olan kişiden hiçbir tazminat alamazsınız. Buna karşılık New York, tazminatınızı kusur payınız oranında azaltan ama hiçbir zaman sıfırlamayan saf karşılaştırmalı kusur (pure comparative negligence) kuralını uygular. DC bölgesinde yaralandıysanız bu kural, olay yerinde söylediklerinizden davanın jüri önüne gidip gitmemesi gerektiğine kadar her kararı şekillendirir.

Müterafik kusur gerçekte ne anlama gelir

Müterafik kusur kuralına göre, kendi güvenliğiniz için makul özeni göstermediğinizi ve bu eksikliğin yaralanmanın yakın sebebi (proximate cause) olduğunu kanıtlayabilen bir davalı, tam bir savunmaya sahip olur. Sizin davalının ihmalini kanıtlama yükünü taşımanız gibi, davalı da sizin ihmalinizi kanıtlama yükünü taşır. Ancak sonuç simetrik değildir. Herhangi bir şey kazanabilmek için davalının ihmalinin her unsurunu kanıtlamanız gerekir; davalının hiçbir şey kaybetmemesi için ise yalnızca sizin de katkıda bulunduğunuzu kanıtlaması yeterlidir.

Uygulamada bu, Virginia ve DC’deki sigorta şirketlerinin yaralanan kişiyi en az sigortalı kadar ayrıntılı biçimde araştırdığı anlamına gelir. Hız sınırını biraz aşıyor muydunuz? Telefonunuza mı bakıyordunuz? Gece koyu renkli kıyafetler mi giyiyordunuz? Islak olduğunu görebildiğiniz bir zemine mi bastınız? Bunların her biri kusurun paylaşıldığına dair bir argümana dönüşür ve bu kurala göre paylaşılan kusur, davanın tamamen kaybedilmesi demektir. Kişisel yaralanma avukatlarımız bu yargı bölgelerindeki davaları ilk görüşmeden itibaren bu savunmayı göz önünde tutarak kurar.

Talepleri ayakta tutan istisnalar

Müterafik kusur kuralı serttir; bu nedenle mahkemeler ve yasama organları kurala bazı sınırlar getirmiştir.

• Son açık fırsat (last clear chance): Kazayı önlemek için son açık fırsat davalıdaydı ve davalı bu fırsatı kullanmadıysa, sizin daha önceki ihmaliniz tazminat almanıza engel olmayabilir. Bu doktrin dar kapsamlıdır ve somut olgulara bağlıdır, ancak gerçek bir istisnadır.
• Kasıtlı veya pervasız davranış: Davalının davranışı dikkatsizliği aşıp alkollü araç kullanmak gibi pervasızlık düzeyine ulaştığında, olağan müterafik kusur genellikle bir savunma oluşturmaz.
• DC’nin yayalar ve bisikletliler için kuralı: 2016 tarihli Motor Vehicle Collision Recovery Act’ten bu yana, District’te bir motorlu taşıtın çarpması sonucu yaralanan yaya, bisikletli veya motorsuz başka bir yol kullanıcısı, kendi ihmali sürücünün ihmalinden büyük olmadıkça tazminat alabilir. Bu, değiştirilmiş bir karşılaştırmalı kusur kuralıdır ve yalnızca bu tür talepler için geçerlidir. Yaya ve bisiklet kazaları sayfamız bu kuralın nasıl uygulandığını anlatıyor.
• Çocuklar ve ehliyetsizlik: Küçük bir çocuk, bir yetişkinin değil benzer yaş ve deneyimdeki bir çocuğun standardına göre değerlendirilir; çok küçük çocukların ise hukuken müterafik kusur işleyemeyeceği kabul edilebilir.
• Güvenlik amaçlı kanunlar: Bir kanun, belirli bir grup insanı kendilerini koruyamama hallerine karşı korumak amacıyla özel olarak çıkarılmışsa, bu savunma uygulanmayabilir.

Riskin üstlenilmesi (assumption of risk) ayrı ama bağlantılı bir savunmadır: Belirli bir tehlikeyi bilerek ve isteyerek kabul ettiyseniz, davalı bu gerekçeyle de sorumluluktan kurtulabilir.

New York’un karşılaştırmalı kusur kuralı nasıl farklıdır

New York saf karşılaştırmalı kusur kuralını uygular. Jüri her tarafa bir kusur yüzdesi belirler ve tazminatınız kendi payınız oranında azaltılır. Zararınız belirli bir tutar olarak değerlendirilir ve yüzde 30 kusurlu bulunursanız, bu tutarın yüzde 70’ini alırsınız. Yüzde 90 kusurlu bulunan bir davacı bile yüzde 10’unu alır. Savunma tarafı yine de sizin kusurunuzu ileri sürer; ancak bu argüman tazminatın var olup olmamasını değil, miktarını değiştirir.

Bu fark sulh değerini doğrudan etkiler. Davacının davranışına ilişkin makul herhangi bir argüman bulunduğunda, aynı yaralanmalara yol açan aynı kaza Virginia’da genellikle New York’takinden daha düşük bir tutarla sulhle sonuçlanır; çünkü Virginia’daki sigorta şirketi, tamamen savunma lehine bir karar çıkma ihtimalini de fiyatlamaya katar.

Kuralın delilleriniz açısından anlamı

Savunma tarafının yalnızca küçük bir dayanak noktasına ihtiyacı olduğundan, davacının kendi davranışının da davalınınki kadar özenle belgelenmesi gerekir. Bunun için birkaç adım yardımcı olur.

Olay yerinde kusur hakkında mümkün olduğunca az konuşun ve asla özür dilemeyin; çünkü özürler daha sonra ikrar olarak karşınıza çıkarılır. Hukuki danışmanlık alana kadar karşı tarafın sigorta şirketine kayıt altına alınan beyan (recorded statement) vermeyi reddedin. Dikkatli davrandığınızı gösteren delilleri koruyun: araç kamerası görüntüleri, telefonunuzda o sırada hiçbir işlem yapılmadığını gösteren kayıtlar, söylediğiniz yerde olduğunuzu gösteren makbuzlar ve tanıkların adları. Bir trafik kazası davasında müterafik kusur uyuşmazlıklarının çoğunu, geçiş üstünlüğünün kimde olduğu ve her iki sürücünün de trafik kurallarına uyup uymadığı sorusu belirler; kişisel yaralanma davasında ihmalin nasıl kanıtlandığını anlattığımız yazımız bu ispatın nasıl oluşturulduğunu açıklıyor. Motosiklet sürücüleri bu argümanlarla çoğu kişiden daha sık karşılaşır; bu yüzden motosiklet kazası taleplerinde kusurun nasıl belirlendiğini ayrı bir yazıda ele aldık.

Virginia ve DC’deki davalar neden yine de sulhle sonuçlanır

Bu kadar sert bir kural iki yönde de keser. Her iki yargı bölgesindeki jüriler de biraz dikkatsiz davranmış birinin tüm tazminattan mahrum bırakılmasının adil olmadığını anlar ve zayıf bir müterafik kusur argümanını abartan davalı, diğer tüm konularda inandırıcılığını yitirebilir. Sigorta şirketleri bunu bilir. Bu savunma, davacının ihmali açık ve belgelenmiş olduğunda en güçlü, tahmine dayandığında ise en zayıf halindedir. Olguları net ve iyi hazırlanmış davalar her iki yargı bölgesinde de makul koşullarla sulhle sonuçlanır; olguları karışık ve zayıf davalar ise sonuçlanmaz. İlk öğrenmeniz gereken şey, davanızın hangi türe girdiğidir.

Virginia veya DC’de yaralandıysanız ve karşı taraf sizin davranışınızı işaret ediyorsa, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşme bu argümanın gerçekte ne kadar güçlü olduğunu değerlendirebilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Kişisel yaralanma hukuku sayfamıza göz atın veya randevu alın.