Miras Planlaması Belgeleri: Eksiksiz Bir Plan Hangi Belgeleri İçerir?

Miras planım var diyen yetişkinlerin çoğunun elinde tek bir belge bulunur: vasiyetname. Vasiyetname önemlidir, ancak siz hayattayken hiçbir işe yaramaz ve geride bıraktıklarınızın çoğu zaman büyük kısmını oluşturan emeklilik hesaplarını ve hayat sigortasını da kontrol etmez. Eksiksiz miras planlaması belgeleri (estate planning documents) üç farklı durumu kapsar: ölümünüzü, karar verme ehliyetinizi kaybettiğiniz bir dönemi ve vasiyetnamenin tamamen dışında intikal eden varlıkların devrini. Bu kontrol listesi, sette nelerin yer alması gerektiğini, her parçanın ne işe yaradığını ve biri eksik olduğunda geride kalan boşluğu açıklıyor.

Miras planlaması belgeleri kontrol listesi

Aşağıdaki liste, miras planlaması hizmetlerimiz kapsamında çoğu birey ve çift için hazırladığımız temel settir. Herkesin her kaleme ihtiyacı yoktur, ancak birini atlayan herkes bunu neden yaptığını bilmelidir.

• Vasiyetname (last will and testament)
• Geri alınabilir yaşam tröstü (isteğe bağlı, tröste aktaran bir vasiyetnameyle birlikte)
• Mali işler için kalıcı vekaletname
• Önceden sağlık talimatı veya sağlık vekili tayini
• HIPAA izni
• Emeklilik hesapları, hayat sigortası ve ölüm halinde ödenecek hesaplardaki lehtar tayinleri
• Reşit olmayan çocuklar için vasi tayini
• Talimat mektubu ve dijital varlık envanteri

Ölümle birlikte hüküm doğuran belgeler

Vasiyetname

Vasiyetname, terekenizi yönetecek kişiyi (vasiyeti yerine getirme görevlisi, yani executor; Virginia ve DC’de tereke temsilcisi, personal representative olarak anılır) belirler, miras tasfiyesi (probate) yoluyla intikal eden malları kimin alacağını söyler ve reşit olmayan çocuklar için bir vasi gösterir. Eyaletinizin aradığı şekil şartlarına uygun olarak imzalanması gerekir. Virginia, DC ve New York, bilgisayarda yazılmış bir vasiyetname için iki tanık arar; Virginia ve New York dahil çoğu eyalet, tanıkların noter huzurunda kendini ispatlayan bir beyan (self-proving affidavit) imzalamasına izin verir, böylece tanıkların ileride mahkemeye çıkması gerekmez. Bu şekil şartlarını karşılamayan bir vasiyetname hiç var olmamış gibi kabul edilir; el yazısıyla hazırlanan veya internetten indirilen formları önermememizin nedeni budur. Geçerlilik şartlarının ayrıntıları eyaletten eyalete değişir, ancak temel mantık her yerde benzerdir.

Geri alınabilir yaşam tröstü ve tröste aktaran vasiyetname

Geri alınabilir tröst (revocable trust), hayatınız boyunca varlıkların mülkiyetini elinde tutar ve ölümünüzde bunları mahkeme süreci olmadan dağıtır. İsteğe bağlıdır. Birden fazla eyalette gayrimenkulünüz varsa, mahremiyete önem veriyorsanız veya ehliyetinizi kaybettiğiniz bir dönemde halef tröst yöneticisinin (successor trustee) mahkeme kararı olmadan devreye girmesini istiyorsanız maliyetine değer. Tröst kullanıyorsanız, tröst dışında kalan her şeyi tröste aktaran kısa bir vasiyetnameye (pour-over will) yine de ihtiyacınız vardır. İmzalanmış ama hiç fonlanmamış, yani varlıkların mülkiyeti hiçbir zaman tröste devredilmemiş bir tröst, başka yerlerde hazırlanmış planlarda gördüğümüz en yaygın hatadır.

Hayattayken işleyen belgeler

Mali işler için kalıcı vekaletname

Bu belge, siz yapamadığınızda paranız ve mal varlığınızla ilgilenecek bir vekil belirler: faturaları ödemek, hesapları yönetmek, sigorta şirketleriyle muhatap olmak, vergi beyannamelerini imzalamak, bir evi satmak. “Kalıcı” (durable) ifadesi, yetkinin ehliyetinizi kaybetmenizden sonra da devam ettiği anlamına gelir. Böyle bir belge yoksa aileniz, mal varlığınız üzerinde kayyımlık (conservatorship) veya vesayet kurulması için mahkemeye başvurmak zorunda kalır; bu yol daha yavaştır, kamuya açıktır ve mahkeme denetimi altında yürür. Kayyımlık sayfamız bu sürecin neleri içerdiğini açıklar; iyi bir vekaletname tam da bu sonucu önlemek için tasarlanır. Bankalar ve aracı kurumlar bu belgeleri titizlikle inceler; bu nedenle formun güncel olması gerekir ve New York’ta belge hem noter onaylı hem de tanıklı olmalıdır.

Önceden sağlık talimatı ve sağlık vekili tayini

Büromuzun faaliyet gösterdiği her yargı bölgesi biraz farklı bir form kullanır. Virginia, sağlık vekili atamasını ve tedavi talimatlarını önceden sağlık talimatı (advance medical directive) adı verilen tek bir belgede birleştirir. New York, vekili atamak için sağlık vekili tayinini (health care proxy), talimatlar için ise ayrı bir yaşam vasiyetini (living will) kullanır. DC ise sağlık hizmetleri için kalıcı vekaletname (durable power of attorney for health care) kullanır. Adı ne olursa olsun bu belge, siz konuşamadığınızda sizin adınıza kimin konuşacağını belirler ve yaşamı uzatan tedaviler konusundaki isteklerinizi kayda geçirir. Mali ve tıbbi belgeler arasındaki farkları vekaletname ile sağlık talimatı arasındaki farkları anlattığımız yazıda açıklıyoruz.

HIPAA izni

Kısa bir izin belgesi, adı geçen kişilerin tıbbi kayıtlarınızı almasına ve sağlık hizmeti sağlayıcılarıyla görüşmesine imkân verir. Sağlık vekilleri görev yapmaya başladıklarında genellikle bu yetkiye sahip olur; ancak ayrı bir izin belgesi, mümkün olan en kötü anda bir hastaneyle tartışma yaşanmasını önler ve vekiliniz olmayan kişileri, örneğin yetişkin çocuklarınızı da kapsama almanızı sağlar.

Vasiyetnamenizin kontrol etmediği varlıklar

Emeklilik hesapları, hayat sigortası, yıllık gelir sözleşmeleri (annuity) ve ölüm halinde ödenecek (payable-on-death) veya ölüm halinde devredilecek (transfer-on-death) hesaplar, vasiyetnamenize göre değil, kurumdaki lehtar formuna göre intikal eder. Sağ kalana geçme hakkı (right of survivorship) bulunan ortak mülkiyetteki varlıklar için de durum aynıdır. Bu formları hiçbir avukat hazırlamasa da bunlar birer miras planlaması belgesidir ve en sık güncelliğini yitiren belgeler de bunlardır. Her şeyi üç çocuğa eşit olarak bırakan bir vasiyetname, en büyük hesapta hâlâ yalnızca bir çocuk veya eski bir eş lehtar olarak görünüyorsa hiçbir işe yaramaz. En sık düzelttiğimiz hatalar için lehtar tayinlerinin vasiyetnamenin önüne geçip geçmediğini anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Eklemeye değer destekleyici belgeler

Reşit olmayan çocuklar için vasi tayini genellikle vasiyetnamenin içinde yer alır; ancak sık seyahat ediyorsanız veya çocuklarınızın vasiyetname mahkemece kabul edilmeden önce acil bakıma ihtiyaç duyma ihtimali varsa, ayrı bir yedek veya geçici vasi tayini işinize yarayabilir. Yasal vesayet süreci yine mahkeme üzerinden yürür, ancak mahkeme bir ebeveynin yazılı tercihine gerçek bir ağırlık verir.

Talimat mektubu hukuki bir belge değildir. Hesapları, şifreleri, danışmanları, sigorta poliçelerini, asıl belgelerin nerede bulunduğunu ve cenazeyle ilgili isteklerinizi listeler. Bu mektubu bir dijital varlık envanteriyle ve görevlendirdiğiniz kişilerin (fiduciary) bu varlıklara erişim yetkisiyle birlikte hazırlayın; plan belgeleri bu yetkiyi verdiğinde Virginia, DC ve New York’un her biri buna kanunla imkân tanır.

Belgeler birbirini nasıl tamamlar

Vasiyetname, miras tasfiyesine tabi varlıkları düzenler ve görevli kişileri belirler. Tröst, varsa, mahkeme dışında tutmak istediğiniz varlıkları elinde tutar. Vekaletnameler ölümden önceki yılları kapsar. Lehtar formları, vasiyetnamenin ulaşamadığı hesapları devreder. Bu parçalar aynı anda ve aynı kişi tarafından hazırlandığında birbiriyle uyumlu olur. Yirmi yıl boyunca farklı kaynaklardan toplandıklarında ise birbirleriyle çelişirler ve bu çelişki genellikle artık düzeltemeyeceğiniz bir zamanda ortaya çıkar.

Miras planınız bir vasiyetnameden ibaretse, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşme hangi belgelerin eksik olduğunu ve bunları hangi sırayla eklemeniz gerektiğini ortaya koyabilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Vasiyetler ve miras sayfamıza göz atın veya randevu alın.