Marka Araştırması Nasıl Yapılır? Başvurudan Önce Adım Adım Rehber

USPTO, başvuru yapmadan önce markanızın kullanılabilir olup olmadığını kontrol etmez ve inceleme uzmanı daha önceki bir tescili size karşı engel olarak gösterdiğinde başvuru harcını iade etmez. Marka araştırmasının nasıl yapıldığını bilmek ve bunu kendiniz yapmak, bu sonuca karşı en ucuz sigortadır; aynı zamanda marka araştırması ve ön inceleme ekibimizin herhangi bir yazılı görüşten önce yaptığı ilk iştir. Kendi başınıza yapacağınız bir arama her şeyi bulmaz. Bariz çakışmaları eler ve bir ismin kapsamlı bir araştırmanın maliyetine değip değmediğini gösterir.

1. adım: USPTO veri tabanında marka araştırması nasıl yapılır?

İşe, geçerli ve geçersiz (live ve dead) tüm federal başvuruları ve tescilleri kapsayan USPTO marka arama sistemiyle başlayın. Önce markanın tam halini, ardından içindeki her kelimeyi arayın. Her sonuçta yalnızca markaya değil, mal ve hizmetlere de bakın; çünkü soru her zaman tüketicilerin benzer isimler altındaki ilgili malların aynı kaynaktan geldiğini düşünüp düşünmeyeceğidir. İlgisiz bir alandaki sonuç önemli olmayabilir; komşu bir alandaki sonuç ise genellikle önemlidir.

Her kaydın durumunu not edin. Geçerli markalar, inceleme uzmanının engel olarak gösterebileceği markalardır. Geçersiz markalar engel olarak gösterilemez; ancak geçersiz bir markanın kullanılması hakkındaki yazımızda açıklandığı gibi sahibi o ismi hâlâ kullanıyor olabilir ve tescilsiz (common-law) hakları devam ediyor olabilir.

Markanız bir logo içeriyorsa tasarımı da arayın. USPTO her görsel unsura tasarım arama kodları atar ve kelimeler farklı olsa bile iki logo çakışabilir.

2. adım: Ses benzerlerini, yazım biçimlerini ve çevirileri arayın

Karıştırılma ihtimali (likelihood of confusion) görünüş, ses ve anlam açısından değerlendirilir; bu nedenle yalnızca birebir eşleşmeleri arayan bir arama, gerçek çakışmaların küçük bir kısmını yakalar. Fonetik eşdeğerleri (Kwik ve Quick), yaygın yazım hatalarını, tekil ve çoğul biçimleri, tireli ve bitişik yazılmış versiyonları ve markanın rakamlı ve harfli, rakamsız ve harfsiz hallerini arayın. Birleşik bir markanın baskın kelimesini tek başına da arayın.

Ardından çevirin. Yabancı eşdeğerler doktrini (doctrine of foreign equivalents) uyarınca, ABD tüketicilerinin anlamlı bir kısmının anlayacağı modern bir dildeki marka, İngilizce çevirisiyle karşılaştırılır. Türkçe veya İspanyolca bir kelime, aynı anlama gelen İngilizce bir markayla çakışabilir; tersi de geçerlidir.

3. adım: Federal sicilin ötesine bakın

Amerika Birleşik Devletleri’nde marka haklarının kaynağı federal tescil değil, kullanımdır. Hiçbir başvuru yapmadan yıllardır bir isim altında satış yapan bir işletme, itiraz yoluyla başvurunuzu engelleyebilir ve tescilsiz marka hukuku (common law) kapsamında size dava açabilir. Bu işletmeler USPTO veri tabanında görünmez.

Pek çok eyaletin Secretary of State ofisi aracılığıyla erişime açtığı eyalet marka sicillerini arayın. Faaliyet gösterdiğiniz ve rakiplerin yoğunlaştığı eyaletlerde şirket unvanlarını arayın. Alan adı kayıtlarını, uygulama mağazalarını, büyük çevrimiçi pazar yerlerini, sosyal medya hesap adlarını ve sektör rehberlerini tarayın. Markayı ürün kategorisiyle ve “reviews” (yorumlar) kelimesiyle birlikte sıradan web aramalarında deneyin. Sizi marka değiştirmeye zorlayan şirket çoğu zaman gerçek müşterileri olan ama avukatı olmayan küçük bir şirkettir.

4. adım: Sonuçları bir inceleme uzmanı gibi okuyun

Bir sonuç listesi cevap değildir. Her biri için USPTO’nun sorduğu soruları sorun: Markalar görünüş, ses ve ticari izlenim bakımından ne kadar benzer, mal ve hizmetler ne kadar ilişkili, aynı ticaret kanallarından aynı alıcılara mı ulaşıyorlar ve önceki marka ne kadar güçlü? Karıştırılma ihtimalinin nasıl değerlendirildiği hakkındaki yazımız bu faktörleri tek tek ele alır. Malların aynı olması gerekmez. Birbirini tamamlayan ürünlerde ortak bir baskın kelime çoğu zaman ret için yeterlidir.

Markanızın tescil edilip edilemeyeceğini de sorun. Arama, aynı terimi tanımlayıcı biçimde kullanan çok sayıda işletme ortaya çıkarıyorsa sorun bir çakışma değil, USPTO’nun yalnızca tanımlayıcı (merely descriptive) olduğu gerekçesiyle reddedeceği zayıf bir marka olabilir.

Kendi aramanızın bittiği ve ön incelemenin başladığı nokta

Kendi başınıza yaptığınız arama tek bir konuda güvenilirdir: isimleri elemek. Markanın tam hali aynı mallar için tescilliyse başka bir isme geçin. Arama, bir ismin kullanılabilir olduğunu teyit etmek konusunda ise güvenilir değildir; çünkü kaynaklar dağınıktır, varyantlar sonsuzdur ve bir sonucun ne anlama geldiğine ilişkin değerlendirme mekanik değil hukukidir. Ön tarama (knockout search) ile kapsamlı araştırma arasındaki fark da budur; ön tarama ve kapsamlı marka araştırması hakkındaki yazımız bu farkı açıklar.

Markalamaya para harcamadan veya marka tescili hizmeti aracılığıyla başvuru yapmadan önce, kendi aramanızdan sağ çıkan isimler kapsamlı bir araştırmadan ve yazılı bir kullanılabilirlik görüşünden (availability opinion) geçmelidir. Görüş, neyin bulunduğunu, bir inceleme uzmanının buna muhtemelen nasıl yaklaşacağını ve bu konuda ne yapılması gerektiğini belgeler. Bir uyuşmazlık çıktığında ve karşı taraf ismi iyi niyetle benimseyip benimsemediğinizi sorduğunda elinizde olmasını isteyeceğiniz kayıt da budur. Araştırmadan hakkın korunmasına kadar tüm marka hizmetleri marka hukuku sayfamızda anlatılmaktadır.

Kendi aramanız nasıl yorumlayacağınızdan emin olmadığınız bir sonuç ortaya çıkardıysa Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşme, ismin peşinden gitmeye değip değmeyeceğini size söyleyebilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Çağatay Ersoy. Kurucular, yatırımcılar ve büyüyen şirketler için pratik strateji.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Marka araştırması ve ön inceleme sayfamıza göz atın veya randevu alın.