İşletme Sahipleri İçin Varlık Koruma: Kişisel Varlıklar Nasıl Korunur?

Bir işletme sahibinin kişisel varlıkları iki yönden risk altındadır: işletmeye karşı olup sahibine kadar uzanan talepler ve sahibine şahsen yöneltilip işletmeye kadar uzanan talepler. İşletme sahipleri için varlık koruma (asset protection), tek bir davanın, temerrüdün veya kötü bir yılın her şeyi alıp götürememesi için katmanlar oluşturmak demektir. Katmanların hiçbiri talep doğduktan sonra işe yaramaz. Bütün çalışma işin erken yapılmasına dayanır; işletme sahipleri için yaptığımız varlık koruma planlamasının henüz şikâyet edecek bir alacaklı yokken başlamasının nedeni de budur.

Birinci katman: işletmeyi ve kendinizi hukuken ayrı tutun

LLC veya corporation olarak faaliyet göstermek, işletmenin borçları ile kişisel varlıklarınız arasına bir duvar örer; ancak bu yalnızca duvara saygı gösterirseniz geçerlidir. Virginia, DC ve New York’taki mahkemeler, şirket sahibi şirket hesaplarını kişisel hesap gibi kullandığında, şekil şartlarını atladığında, işletmeyi yetersiz sermayeyle kurduğunda veya sözleşmeleri şahsi sıfatla imzaladığında şirketin tüzel kişiliğini yok sayar; buna genellikle tüzel kişilik perdesinin kaldırılması (piercing the veil) denir. Ayrı banka hesapları tutun, yetkili veya ortak sıfatıyla imza atın, önemli kararları belgeleyin ve işletme sözleşmesini (operating agreement) veya esas sözleşmeyi (bylaws) güncel tutun. Tek ortaklı bir LLC mahkemelerden en az itibarı görür; bu nedenle tek başına faaliyet gösteren bir sahibin en disiplinli olması gerekir.

İki sınır geçerlidir. Birincisi, şirket bir meslek mensubunu kendi ihmalinden doğan sorumluluktan korumaz; bir hekim, avukat veya mühendis, muayenehane ya da büro nasıl örgütlenmiş olursa olsun kendi mesleki hatasından şahsen sorumludur. İkincisi, kira sözleşmeleri, krediler ve tedarikçi hesapları için verilen kişisel kefaletler, alacaklıya şirketi tamamen devre dışı bırakarak doğrudan size karşı bir talep hakkı verir. Her kefaleti imzalamadan önce okuyun, tavan tutarları ve sona erme tarihlerini müzakere edin ve hangilerinin hâlâ yürürlükte olduğunu takip edin. İş ve şirketler hukuku ekibimiz bunları şirket kuruluşunda ve şirket yeni yükümlülükler üstlendiğinde inceler.

İkinci katman: yapılandırmayla ortadan kaldıramayacağınız talepler için sigorta

Sigorta, davaların çoğuna karşı ilk savunma hattıdır ve eklenmesi en ucuz katmandır. Genel sorumluluk, mesleki sorumluluk veya hata ve ihmal (errors and omissions), istihdam uygulamaları, siber ve ticari araç sigortaları işletmeyi kapsar. Kişisel şemsiye poliçe (umbrella policy), konut ve araç sigortanızın üzerinde yer alır ve aksi halde birikimlerinize ulaşacak büyük kişisel taleplere karşılık verir. Teminat limitlerini her yıl işletmenin fiilen yaptığı işe göre gözden geçirin, çünkü kuruluş aşamasında alınan poliçeler beş yıl sonra çoğu zaman çok yetersiz kalır. Sigorta savunma masraflarını da karşılar ve bu masraflar çoğu zaman daha büyük kalemdir.

Üçüncü katman: varlıkları korunan biçimlerde tutun

Bazı varlıklar, nasıl kayıtlı olduklarından bağımsız olarak kanunla korunur. 401(k) gibi ERISA’ya tabi işveren emeklilik planları, federal hukuk tarafından çoğu alacaklıya karşı korunur. IRA’lar iflasta ve eyalet hukuku kapsamında koruma görür; korumanın kapsamı yargı bölgesine göre değişir. Hayat sigortasının nakit değeri ve yıllık gelir sözleşmeleri (annuity) birçok eyalette kısmi koruma görür. Bu araçlara katkı yapmak hem emeklilik planlaması hem de korumadır.

Virginia, DC ve New York’taki evli işletme sahipleri bazı malları, yalnızca bir eşin alacaklısının genellikle ulaşamadığı bir ortak mülkiyet biçimi olan eşler arası elbirliği mülkiyeti (tenancy by the entirety) şeklinde tutabilir. Ayrıntılar farklıdır: hangi varlıkların bu kapsama girdiği ve korumanın bir tröste devirden sonra devam edip etmediği üç yargı bölgesi arasında değişir; koruma da boşanmayla veya borçlu olmayan eşin ölümüyle sona erer. Evli bir çift için bu, işletme borçlarına her iki eş birden kefil olmadığı sürece, çoğu zaman hiçbir maliyeti olmadan elde edilebilecek en değerli korumadır.

Dördüncü katman: tröstler ve aileye yapılan devirler

Eşiniz veya çocuklarınız için usulüne uygun hazırlanmış geri alınamaz bir tröste koyduğunuz varlıklar artık sizin değildir ve genellikle gelecekteki alacaklılarınızın ulaşamayacağı yerdedir. Bunun bedeli, bu varlıkların sizin de ulaşamayacağınız yerde olmasıdır. Geri alınabilir ve geri alınamaz tröstleri karşılaştırdığımız yazımız, nelerden vazgeçtiğinizi ve devrin vergi sonuçlarını açıklar. Aile üyelerine doğrudan yapılan bağışlar varlıkları aynı şekilde terekeden çıkarır, ancak daha az kontrol sağlar ve varlıkları alıcının kendi alacaklılarına ve boşanmalarına daha açık hale getirir; israf koruma kaydı (spendthrift clause) içeren bir tröstün genellikle daha iyi bir araç olmasının nedeni budur. Virginia ayrıca belirli koşullar altında kişinin kendi lehine kurduğu bir varlık koruma tröstüne izin verir; DC ve New York ise izin vermez.

Her devir, ödeme gücünüz yerindeyken ve henüz bekleyen veya öngörülebilir bir talep yokken yapılmalıdır. Alacaklıları engelleme niyetiyle veya ödeme aczi içindeyken makul değerin altında yapılan devirler, büromuzun faaliyet gösterdiği yargı bölgelerinin her birinde iptal edilebilir devirlere (voidable transfer) ilişkin kanunlar uyarınca geri alınabilir ve bu girişim asıl davada aleyhinize kullanılabilir. Bu katmanın zamanı sorundan haftalar değil, yıllar öncesidir.

İşletmeyi kişisel alacaklılarınızdan korumak

Ters yöndeki sorun, kişisel bir mahkeme kararının, bir boşanmanın veya kişisel bir iflasın şirketteki ortaklık payınıza ulaşmasıdır. İyi hazırlanmış bir işletme sözleşmesine sahip çok ortaklı bir LLC, alacaklıyı kâr dağıtımları üzerinde bir pay haczi kararıyla (charging order) sınırlayarak yönetimden uzak tutabilir ve satışa zorlamasını engelleyebilir. Ortaklar arasındaki pay alım satım hükümleri (buy-sell provisions), bir ortağın payına el konulması veya bir ortağın boşanması halinde payın formüle dayalı bir fiyattan devredilmesini şart koşabilir; bu da diğer ortakları korur ve borçlu ortağa belirli bir sonuç sunar. Bunlar şirketin temel belgelerinde yapılan hazırlama tercihleridir ve bir sorun ortaya çıktıktan sonra müzakere edilmektense kuruluşta eklenmeleri çok daha kolaydır.

İşletme sahipleri için varlık korumayı miras planına dahil etmek

Varlık koruma ve miras planlaması aynı araçları kullanır ve birlikte tasarlanmalıdır. Varlıkları alacaklılarınızın ulaşamayacağı yere taşıyan bir tröst, bunları vergiye tabi terekenizden de çıkarır; alacaklının paya el koymasını düzenleyen bir pay alım satım sözleşmesi ölümünüzü de düzenler; koruma amacıyla fonladığınız emeklilik hesapları lehtar tayini yoluyla intikal eder ve vasiyetnameyle uyumlu hale getirilmeleri gerekir. Miras planlaması ve varlık koruma hizmetimiz iki planı tek bir plan olarak kurar; böylece hayatınız boyunca işletmeyi koruyan yapı, onu sizin belirlediğiniz koşullarla bir sonraki kuşağa da taşır. Büromuzun vasiyet ve miras ekibi bu çalışmanın vasiyetname ve tröst tarafını yürütür.

Bir işletmeniz varsa ve bir mahkeme kararının nelere ulaşabileceğine hiç bakmadıysanız, Capitol Law Partners ile yapacağınız bir görüşmede maruz kaldığınız riskleri ve bunları kapatacak katmanları birlikte belirleyebiliriz. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? İşletme sahipleri ve meslek mensupları için varlık koruma sayfamıza göz atın veya randevu alın.