SIJS Şartları: Özel Göçmen Çocuk Statüsüne Kimler Başvurabilir?

Özel Göçmen Çocuk Statüsü (Special Immigrant Juvenile Status, SIJS), Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan ve istismar, ihmal veya terk nedeniyle ebeveynlerinden biriyle ya da her ikisiyle güvenli bir şekilde yeniden bir araya gelemeyen, bunu da bir eyalet mahkemesine tespit ettiren çocuk ve genç yetişkinlere açıktır. SIJS şartları dört başlıkta toplanır ve davayı bunlar belirler: yaş ve medeni durum, ABD’de fiziksel olarak bulunma, nitelikli bir eyalet mahkemesi kararı ve USCIS’in muvafakati (consent). İlk üçü büyük ölçüde olgulara dayanır. Dördüncüsü ise USCIS’in kararı okurken yaptığı bir takdir değerlendirmesidir. Bir çocuğun SIJS’e uygun olup olmadığını soran ailelerin çoğu aslında iki şeyden birini merak eder: ebeveynin davranışının bu kapsama girip girmediğini ve çocuğun, mahkemenin karar verebileceği yaşta olup olmadığını.

SIJS şartları: Özel Göçmen Çocuk Statüsünün dört koşulu

Yasal dayanak INA 101(a)(27)(J), bu hükmü ayrıntılandıran düzenleme ise 8 CFR 204.11’dir. Özel göçmen çocuk olarak sınıflandırılabilmek için gencin:

• Form I-360’ın dosyalandığı gün 21 yaşından küçük ve bekâr olması ve USCIS dilekçe hakkında karar verene kadar bekâr kalması,
• Dilekçe dosyalandığında ve karara bağlandığında Amerika Birleşik Devletleri’nde fiziksel olarak bulunması,
• Bir eyalet çocuk mahkemesinden şu nitelikte bir karar almış olması: çocuğu mahkemeye bağımlı ilan eden veya çocuğu bir eyalet kurumunun, bir kişinin ya da bir kuruluşun velayetine veren; istismar, ihmal, terk veya eyalet hukukundaki benzer bir sebep nedeniyle ebeveynlerden biriyle ya da her ikisiyle yeniden bir araya gelmenin mümkün olmadığını tespit eden; ve ülkesine geri dönmenin çocuğun üstün yararına olmadığını tespit eden bir karar,
• USCIS’in muvafakatini alması gerekir. USCIS bu muvafakati, dosyadan mahkeme kararının esas olarak bir göçmenlik avantajı elde etmek için değil, ebeveynin davranışlarından korunmak amacıyla talep edildiği anlaşıldığında verir.

Üçüncü maddedeki her şey, USCIS’e herhangi bir başvuru yapılmadan önce bir eyalet adliyesinde gerçekleşir. Bu nedenle Özel Göçmen Çocuk Statüsü alanındaki çalışmamız federal formla değil, eyalet davasıyla başlar. Karar, I-360 dosyalandığında mevcut olmalı ve çoğu durumda hâlâ yürürlükte bulunmalıdır. Kararın neleri içermesi gerektiğini SIJS mahkeme kararındaki üç tespit hakkındaki ayrı yazımızda ayrıntılı olarak anlatıyoruz.

İstismar, ihmal veya terk burada ne anlama gelir

Federal yasa bu kavramları eyalet hukukundan alır. Virginia’daki bir çocuk mahkemesi Virginia’nın tanımlarını, DC Superior Court District of Columbia’nın tanımlarını, New York Aile Mahkemesi (Family Court) ise New York’un tanımlarını uygular. Uygulamada bu kategoriler pek çok ailenin sandığından daha geniştir.

Terk genellikle çocuğu akrabalarının yanında bırakıp maddi desteği veya iletişimi kesen ya da çocuğun hayatında hiç yer almamış bir ebeveyni kapsar. İhmal; yiyecek, barınma, eğitim, sağlık bakımı veya gözetim sağlamayan ebeveyni kapsar, küçük bir çocuğu kendi ülkesinde kendi başının çaresine bakmak zorunda bırakan ebeveyn de buna dahildir. İstismar fiziksel ve cinsel zararı, birçok eyalette ise duygusal istismarı ve çocuğun, ebeveynin başka bir aile üyesine yönelik şiddetine tanık olmasını da kapsar. Kararın, dayandığı eyalet kanun hükmüne atıf yapması gerekir; böylece USCIS, tespitin çocuğun hayatının zor geçtiğine dair genel bir izlenime değil, kanuna dayandığını görebilir.

Şartın yalnızca bir ebeveyn bakımından karşılanması yeterlidir. Herndon’da veya Queens’te annesiyle güvenli bir şekilde yaşayan bir çocuk, kendi ülkesindeki babası onu terk etmiş veya istismar etmişse yine de bu statüye uygun olabilir. Karar, kusurlu ebeveyne ilişkin olguları ele almalı, olgular elveriyorsa her iki ebeveyni de kapsamalıdır.

Çocuğu uygunluk dışında bırakmayan durumlar

Aileler çoğu zaman hukukta yer almayan gerekçelerle kendilerini baştan eler. Çocuğun koruyucu aile yanında veya herhangi bir devlet gözetiminde olması gerekmez. Çocuğu bir teyze veya halaya, büyükanne veya büyükbabaya, büyük bir kardeşe ya da güvenilir bir aile dostuna yerleştiren bir vesayet veya velayet kararı birinci tespiti karşılar. Çocuğun sınırı tek başına geçmiş olması da gerekmez; SIJS müvekkillerinin çoğu ziyaretçi veya öğrenci vizesiyle girip kalış süresini aşmış ya da bir ebeveyniyle birlikte gelmiştir. Çocuğun sınır dışı etme işlemlerinde (removal proceedings) bulunması gerekmez; zaten sınır dışı etme işlemlerinde olan bir çocuk da göçmenlik hakiminden davayı bekletmesini isterken SIJS sürecini yürütebilir. Daha önce reddedilmiş bir iltica talebi dilekçeye engel değildir. Yasa dışı giriş de engel değildir; başka davaları çökertebilecek bazı kabul edilemezlik (inadmissibility) sebepleri, green card aşamasında SIJS lehtarlarına uygulanmaz.

Uygunluğu zorlaştıran durumlar

Bazı olgular değerlendirmeyi gerçekten değiştirir. USCIS I-360 hakkında karar vermeden önce evlenmek uygunluğu sona erdirir ve bunun için bir muafiyet (waiver) yoktur. 18 yaşını doldurmuş bir genç, federal hukuk 21 yaşına kadar başvuruya izin verse de yerel mahkemenin yaş sınırını aşmış olabilir; bu konudaki kurallar mahkemeye ve dava türüne göre değişir, bu yüzden 17 yaşındaki bir çocuğu içeren her davayı acil olarak ele alırız. İki ayrı yaş sayacını SIJS yaş sınırı kurallarına ilişkin yazımızda açıklıyoruz.

Çocuk refakatsiz bir çocuk olarak ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı’nın (Department of Health and Human Services) gözetimindeyse, eyalet mahkemesinin velayet konusunda karar verebilmesi için genellikle bakanlığın özel muvafakati gerekir; bu da sürece bir adım ekler. Evlat edinilmiş bir çocuk da evlat edinen ebeveyni onu istismar etmiş veya terk etmişse yine uygun olabilir. Ciddi bir sabıka kaydı I-360’ı durdurmaz, ancak ileride muafiyet gerektiren ya da hiç muafiyet tanınmayan kabul edilemezlik sorunları doğurabilir.

SIJS, iltica ve aile dilekçeleriyle karşılaştırıldığında

SIJS çoğu zaman birkaç seçenekten yalnızca biridir. Kendi ülkesinde zulme uğramaktan korkan bir çocuğun bir yıllık başvuru süresine tabi bir iltica başvurusu hakkı olabilir; ABD vatandaşı veya daimi oturum sahibi bir ebeveyni olan bir çocuğun ise aile dilekçesi seçeneği bulunabilir. Bu yollar birlikte yürütülebilir, ancak yapılan seçimin kalıcı bir sonucu vardır. SIJS yoluyla green card alan bir kişi, hiçbir kusuru olmayan ebeveyn de dahil olmak üzere biyolojik ebeveyni veya önceki evlat edinen ebeveyni için hiçbir zaman dilekçe veremez. İleride kusuru olmayan ebeveyne sponsor olmayı umut eden aileler bunu başvurudan önce dikkatle tartmalıdır. İnsani koruma seçeneklerine ilişkin genel bakış sayfamız bu yolların birbirine nasıl bağlandığını açıklıyor.

Bakımınızdaki bir çocuk ebeveynine geri dönemiyorsa ve 18 yaşına yaklaşıyorsa, eyalet mahkemesindeki süre çoktan işlemeye başlamış olabilir. Görüşme planlayın.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Bu iletişim yoluyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmamaktadır.

Av. Sena Şahin. Bireyler, aileler ve işletme sahipleri için açık ve net hukuki rehberlik.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var? Özel Göçmen Çocuk Statüsü (SIJS) sayfamıza göz atın veya randevu alın.